3 Σεπτεμβρίου- Ο θείος Πέτρος και η εικασία του Γκόλντμπαχ

Μετά τις όχι και τόσο σύντομες καλοκαιρινές διακοπές, επιστροφή στα Φορτωμένα με Ράφια Βιβλία. Ελπίζω για όλους το καλοκαίρι να ήταν τέλειο (και να είναι ακόμα δηλαδή, ο Σεπτέμβριος μια χαρά μικρό καλοκαίρι είναι) ή τουλάχιστον να πρόσφερε χρόνο για αναζωογόνηση, ανασυγκρότηση και κατά την κλισέ έκφραση, φόρτιση μπαταριών, μιας και ως φαίνεται όλοι έχουμε μετατραπεί σε κάποιου είδους ηλεκτρονικά αυτόματα.

Ξεκινώντας μία νέα σεζόν όλοι βάζουμε στόχους, ας είναι λοιπόν οι εννιά μήνες που αρχίσαμε να διανύουμε, περίοδος κάθε άλλο, παρά αβελτηρίας (τη λέξη την έμαθα απ’ τα σκανδιναβικά που έλυνα στις διακοπές). Σημειώνω δε, ότι στις αρχές Αυγούστου για πρώτη φορά στη ζωή μου επισκέφτηκα την Καλαμάτα, η οποία ήταν πανέμορφη όπως είχα ακούσει και φανταζόμουν. Και μου πρόσφερε πολλές όμορφες στιγμές έμπνευσης για ένα καινούργιο μυθιστόρημα που ετοιμάζω.

Σήμερα δεν έχω συγκεκριμένο θέμα, έλεγα να γράψω γενικά για όσα βιβλία πέρασαν απ’ τα χέρια μου τις εβδομάδες της δημοσιογραφικής αγρανάπαυσης. Λίγο περισσότερο θα σταθώ σε ένα που είναι σχετικά πρόσφατο, θα ενδιαφέρει πολλούς και που διάβασα με πολύ θετική διάθεση. Πρόκειται για το τελευταίο βιβλίο του δημοφιλούς συγγραφέα Paulo Coelho, που έχει πολλούς φίλους στη χώρα μας, το κοινωνικό-ταξικό μυθιστόρημα «Ο νικητής είναι μόνος», που κυκλοφορεί απ’ τον Λιβάνη και το οποίο συστήνω σε κάθε αναγνώστη (ακόμα και σε αυτούς που σνομπάρουν τον «Αλχημιστή»).

Ο "Νικητής είναι μόνος" ξεκινάει με την παράλληλη αφήγηση ιστοριών, που έχουν ως κοινό άξονα το κινηματογραφικό φεστιβάλ των Καννών, ένα πολύ ενδιαφέρων θέμα. Στην υπόθεση μπλέκονται άτομα του διεθνούς τζετ σετ, καθώς και κοινοί θνητοί που ψάχνουν μία ευκαιρία να αποδείξουν σε όλο τον κόσμο την αξία τους. Παραγωγοί ταινιών, σκηνοθέτες, σχεδιαστές μόδας, μοντέλα, ανερχόμενοι ηθοποιοί και ένας ημι-παρανοϊκός Ρώσος μεγιστάνας, που ή θέλουν να αποκτήσουν τα πάντα ή έχουν ήδη αποκτήσει τα πάντα και θα ήθελαν να είχαν λιγότερα. Το τελείωσα πολύ γρήγορα και με άφησε πάρα πολύ ικανοποιημένο, ήταν ένα καλό βιβλίο, γεγονός που ο αναγνώστης το καταλαβαίνει από τις πρώτες κιόλας σελίδες. Η ιστορία είχε να κάνει με τη λεγόμενη Υπερτάξη (sic), τις φιλοδοξίες των ανθρώπων και τον αμοραλισμό στη χειρότερη μορφή του. "Ο Νικητής είναι μόνος" είχε και μια χροιά αστυνομικής περιπέτειας, μιας και κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ των Κανών, λαμβάνει χώρα μία σειρά από ασύνδετες δολοφονίες, αλλά σίγουρα η δράση δεν είναι το ζητούμενο για το συγγραφέα.

Πέρα από τον Coelho, στα θετικά μέτρησα το sequel της υπερ-επιτυχημένης «Έκλειψης» («Twilight»), που κυκλοφορεί απ’ τις εκδόσεις Πλατύπους. Ο τίτλος του δεύτερου βιβλίου της σειράς είναι «Νέα Σελήνη» και η Stephenie Meyer καταφέρνει με άνεση να κρατήσει στον ίδιο ρυθμό το κοινό της, εισάγοντας ένα νέο στοιχείο, για το οποίο έχει αφήσει υπόνοιες. Δεν θέλω να γράψω κάποιο spoiler- αποκαλύπτω μόνο ότι στο προσκήνιο θα έρθουν οι ορκισμένοι εχθροί των πρωταγωνιστών βρικολάκων, αλλά και οι τρομακτικοί προαιώνιοι ηγέτες τους. Τη «Νέα Σελήνη» θα τη βρείτε στη βιτρίνα του κοντινότερου βιβλιοπωλείου σας ή εναλλακτικά μπορείτε να αναζητήσετε την Ιζαμπέλα Σουάν στους κινηματογράφους από τις 19 Νοεμβρίου.

Τέλος έχει κυκλοφορήσει παλιότερα, αλλά πιστεύω αξίζει προσοχής, το κλασικό πλέον μαθηματικό μυθιστόρημα, «Ο θείος Πέτρος και η εικασία του Γκόλντμπαχ» (Καστανιώτης) του πολυμήχανου Απόστολου Δοξιάδη. Είναι ένα βιβλίο που εισήγαγε παγκοσμίως τον όρο «μαθηματικό μυθιστόρημα» και υπόσχεται το άνοιγμα μιας χαραμάδας στο αχανές, νεφελώδες σύμπαν των ανώτερων μαθηματικών. Απλή, συγκροτημένη και συναρπαστική γραφή, ακόμα και αν η εις άτοπον απαγωγή δεν είναι η αγαπημένη σας μέθοδος επίλυσης προβλημάτων. Αν σας αρέσει ο «Θείος Πέτρος» (θα σας αρέσει δηλαδή) τότε αξίζει να περάσετε στο εξαιρετικό κόμικ που έγραψε φέτος ο συγγραφέας, το «Logicomix» (εκδ. Ίκαρος). Είναι ένα θαυμαστό εικονογραφημένο αφήγημα για τον κόσμο της λογικής, το είχα παρουσιάσει παλιότερα αν θυμάστε, και αυτή την εβδομάδα κυκλοφορεί στο Ηνωμένο Βασίλειο η αγγλόφωνη έκδοσή του, η οποία υποψιάζομαι πως θα έχει μεγάλη απήχηση.

Αυτά για την ώρα, σίγουρα είχαμε πολλά να πούμε μετά από την απουσία μας. Για την επόμενη εβδομάδα ετοιμάζω κάτι δυνατό και «τρομακτικό». Κατάφερα να εξασφαλίσω μία άκρως ενδιαφέρουσα και αποκλειστική συνέντευξη από έναν πολύ επιτυχημένο αμερικάνο μετρ του τρόμου, τον Scott Sigler. Περισσότερα για τη ρηξικέλευθη συγγραφική του πορεία και για το ποτισμένο με αίμα βιβλίο του «Ιός», σε εφτά ημέρες.

3 Αυγούστου- Στρατιώτης του Χριστού

Μπήκαμε και επισήμως στον τελευταίο μήνα του καλοκαιριού και όπως θα ξέρετε, μέχρι να περάσει ο 15αύγουστος, τα πάντα έχουν παραλύσει από άκρη σε άκρη σε όλη τη χώρα. Λογικά θα είστε σε κάποια παραλία και ήδη θα έχετε προμηθευτεί τα βιβλία που θα σας κάνουν συντροφιά, και έτσι συνεχίζω σε νωχελικούς ρυθμούς τις δημοσιεύσεις μου, μιας και η Μπρίζα αυτή την περίοδο βρίσκεται σε διακοπές.
Παλιότερα είχα παρουσιάσει ξανά το βιβλίο του Δημήτρη Φύσσα, Στρατιώτης του Χριστού και σήμερα επανέρχομαι, αντιγράφοντας όσα είχα γράψει και προσθέτοντας μία συνέντευξη που μου παραχώρησε ο συγγραφέας. Η συνέντευξη δημοσιεύεται στο 13ο τεύχος του περιοδικού λογοτεχνίας "Συμπαντικές Διαδρομές", στου οποίου τη συντακτική ομάδα ανήκω. Περισσότερα για το περιοδικό μπορείτε να μάθετε στην ιστοσελίδα του.
Ας γυρίσουμε λοιπόν πίσω στο χρόνο και συγκεκριμένα στις 27 Νοεμβρίου του 2008. Όσα σχόλια είναι σε παρενθέσεις προστέθηκαν σήμερα.

Φθινοπωρινός καιρός (μακάρι, αλλά 41 βαθμούς έχει εδώ), άρα κατάλληλος για να μείνετε μέσα παρέα με ένα βιβλίο. Δεν ξέρω αν και για εσάς έχει αξία η παρακάτω εικόνα, αλλά για μένα είναι μια από τις μεγαλύτερες απολαύσεις να κάθομαι στο σπίτι ένα σκοτεινό μεσημέρι ενώ βρέχει και να χάνομαι στις σελίδες ενός αγαπημένου αναγνώσματος. Παρά την ρομαντική όμως εισαγωγή, η σημερινή μου πρόταση αφορά ένα βιβλίο κοινωνικοπολιτικού περιεχομένου, το οποίο διάβασα πρόσφατα και νομίζω έχει (μεγάλο) ενδιαφέρον. (αυτό το κρίνω και εκ των υστέρεων, μιας και αν και έχουν μεσολαβήσει πολλοί μήνες απ' την ανάγνωση του βιβλίου, το περιεχόμενό του είναι έντονο ακόμα στη μνήμη μου) Πρόκειται για το δυσερμήνευτο “Στρατιώτης του Χριστού”, το οποίο έχει γράψει ο Δημήτρης Φύσσας και κυκλοφόρησε πολύ πρόσφατα από τις ανατρεπτικές εκδόσεις “Γνώσεις”.

Ο Δημήτρης Φύσσας γεννήθηκε το 1956 στην Αθήνα. Είναι πτυχιούχος νεοελληνικής φιλολογίας και πολιτικών επιστημών. Πέρασε από τα κόμματα της Αριστεράς, εργάστηκε σ' ένα εργοστάσιο και σε δύο βιβλιοπωλεία, έγραψε λήμματα σε εγκυκλοπαίδεια, αρθρογράφησε σε ποικίλα έντυπα, δίδαξε το μάθημα της έκθεσης σε φροντιστήρια άλλων και σε δικά του. Είναι επαγγελματίας κειμενογράφος και καθηγητής φιλόλογος. Έχει γράψει τρία βιβλία. "Η γενιά του Πολυτεχνείου: Ένα βιογραφικό λεξικό" (Δελφίνι, 1993), "Αυστηρώς ακατάλληλον: Προγράμματα αθηναϊκών κινηματογράφων σεξ. Συμβολή στην κοινωνιολαογραφία" (Δελφίνι, 1994) και το πιο γνωστό “Πλατεία Λένιν, πρώην Συντάγματος” (Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2005).

Το τελευταίο ήταν ένα μυθιστόρημα που ανήκει στο είδος της εναλλακτικής ιστορίας και σύμφωνα με τα ερωτήματα που έθετε: “Κι αν η Ελλάδα είχε γίνει κι αυτή κομμουνιστική; Αν, αντί για τις ΗΠΑ, κυριαρχούσε στην πολιτική ζωή η Σοβιετική Ένωση; Αν η εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973 ήταν αντεστραμμένη;”(έχω ακούσει μόνο θετικές γνώμες και για αυτό)

Τώρα με το “Στρατιώτη του Χριστού” ο Δημήτρης Φύσσας επιχειρεί κάτι ανάλογο, αγγίζοντας ένα θέμα της επικαιρότητας των τελευταίων ετών και προσπαθώντας να προεκτείνει τις συνιστώσες του σε μια προσπάθεια να ιχνηλατήσει το θρησκευτικό πλέγμα που τυλίγει την ελληνική κοινωνία και την εξάρτησή της από αυτό. Όλα αυτά ίσως ακούγονται σπουδαιοφανή, αλλά δεν είναι. Ο (δηκτικός) προβληματισμός στο βιβλίο είναι διάχυτος, αλλά όχι αποτρεπτικός. Πώς ξεκινάει ο "Στρατιώτης του Χριστού"; “Όπως όλοι ξέρουμε, το καλοκαίρι του 2007 ο θρησκόληπτος και ελαφρώς ανισόρροπος θεολόγος Συμεών Συντυχάκης δολοφόνησε στη Σίφνο τον Κώστα Σημίτη, πρώην πρωθυπουργό της Ελλάδας, επειδή ο τελευταίος, κατά τη διάρκεια της θητείας του, είχε αφαιρέσει το θρήσκευμα από τις ταυτότητες των Ελλήνων. Ο δολοφόνος κρατούσε ημερολόγιο. Αμέσως μετά το φόνο, ο συγγραφέας το έκλεψε και τώρα το δημοσιεύει.”

Έχουμε να κάνουμε λοιπόν με ένα φανταστικό γεγονός, τη δολοφονία του Κώστα Σημίτη από έναν ορθόδοξο φονταμενταλιστή και τη δημοσίευση του ημερολογίου που υποτίθεται ότι διατηρούσε ο ημίτρελος δολοφόνος. Το όλο εγχείρημα δεν είναι εξαιρετικό μόνο ως σύλληψη, αλλά και ως εκτέλεση από τον Φύσσα. Το ημερολόγιο του Συμεών Συντυχάκη είναι μια ταραγμένη γραφή, γεμάτη λάθη, ανακρίβειες, θρησκευτικές κορώνες και επιτηδευμένα χαοτική γλώσσα, που σε άλλα σημεία προκαλεί την κοινή λογική και σε άλλα σημεία προκαλεί αβίαστα γέλιο. Έχει πολλαπλές αναφορές σε γεγονότα της επικαιρότητας, όπως τις πυρκαγιές, το ναυάγιο του Sea Diamond και την ασθένεια του μακαριστού Αρχιεπισκόπου, ενώ τα σχόλια του Φύσσα σε επιλεγμένα σημεία του “ημερολογίου” είναι εξόχως απολαυστικά.

Διατήρησα ορισμένες ενστάσεις ως προς την έμμεση διατύπωση ακραίων θέσεων και καταιγιστικών βολών εναντίον προσώπων, αλλά οπωσδήποτε πρέπει να το διαβάσετε για να σχηματίσετε ολοκληρωμένη γνώμη. Η δια μέσου φερέφωνου έκφραση αντίστροφων απόψεων του Φύσσα είναι αναμφίβολα όσο έντονα χρωματισμένη, όσο και άξια προσοχής. Είμαι βέβαιος ότι δεν θα το μετανιώσετε είτε συμφωνήσετε με τις απόψεις του συγγραφέα, είτε όχι. (και σε πολλά εδάφια θα γελάσετε με την καρδιά σας) Θα το βρείτε σε όλα τα βιβλιοπωλεία με το ξεχωριστό άλικο εξώφυλλό του να δίνει το στίγμα όσων θα διαβάσετε στις διακόσιες πενήντα σελίδες του.

(Τέλος όσα μοιράστηκε μαζί μου ο συγγραφέας:)

-->

1. Ο «Στρατιώτης του Χριστού» είναι για εσάς είναι ένα βιβλίο εναλλακτικής ιστορίας και φαντασίας ή θέλατε να του δώσετε περισσότερο ιδεολογικό-πολιτικό χρώμα;

Κι εγώ ο ίδιος δεν ξέρω. Παρατηρώ ότι το βιβλίο μπέρδεψε και τα βιβλιοπωλεία και τα μπλογκ: άλλοτε το εντάσσουν στη Σάτιρα, άλλοτε στην Επιστημονική Φαντασία/ Εναλλακτική Ιστορία, άλλοτε στην «καθαρή» Λογοτεχνία κι άλλοτε στην Αστυνομική. Επειδή κι εγώ δυσκολεύτηκα να το κατατάξω, αντί να του γράψω στο εξώφυλλο, κάτω από τον τίτλο, «Μυθιστόρημα» ή οτιδήποτε άλλο συναφές, του κοτσάρισα «Ημερολόγιο δυσμετάφραστο» (ό,τι κι αν σημαίνει αυτό). Τα περισσότερα μέιλ που παίρνω από αναγνώστες στέκονται στο «μαύρο χιούμορ» του βιβλίου, πράγμα που με τιμά. Ως προς το ιδεολογικό - πολιτικό στίγμα, έχει και νομίζω ότι είναι ευκολονόητο: η σάτιρα του κόσμου της εθνικιστικής, ακροδεξιάς ορθοδοξίας.

2. Θα μπορούσατε να περάσετε στο άλλο άκρο και να γράψετε ένα βιβλίο για τη δολοφονία του τότε αρχιεπισκόπου;

Όχι. Δε θα μπορούσα να φανταστώ κάτι τέτοιο. Μου φαίνεται πολύ απίθανο ένας μισαλλόδοξος να δολοφονηθεί. Αντιθέτως μοιάζει πολύ πιθανότερο, αν δεν είναι δολοφόνος ο ίδιος, να υποκινεί άλλους. Πάντως στο βιβλίο ο αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος δεν έχει καμιά σχέση με την ενέργεια του δολοφόνου Συντυχάκη, παρόλο που ο δεύτερος ομνύει συνεχώς στο όνομα του πρώτου.

3. Έχετε συναντήσει αντιδράσεις για το βιβλίο; Πιστεύετε ότι θα μπορούσε να τροφοδοτήσει μίσος ή ακραία φαινόμενα;

Από αντιδράσεις, για την ώρα μόνο μερικά υβριστικά μέιλ. Το βιβλίο είναι πολύ καινούργιο, σχεδόν δεν έχουν δημοσιευτεί κριτικές, δεν έχει γίνει ακόμα πολύ γνωστό (και τίποτα δεν εγγυάται ότι θα γίνει). Ένα χιουμοριστικό βιβλίο νομίζω πως δύσκολα τροφοδοτεί μίσος, όλος ο κόσμος το βλέπει ότι είναι το χιούμορ στη μέση. Για τα ακραία φαινόμενα, μου είπαν μερικοί φίλοι: «Μην τους βάζεις ιδέες, μπορεί κάποιος να πάει να το κάνουν». Κι αυτό απίθανο μού φαίνεται. Όμως, αν όντως το κάνει κάποιος επειδή έχει διαβάσει το βιβλίο, τότε υποθέτω ότι θα έχω φασαρίες με το νόμο. Ξέρετε, ηθική αυτουργία σε δολοφονία ή παρότρυνση σε τέλεση αξιόποινων πράξεων.

4. Ο ΣτΧ θα μπορούσε να εκδοθεί από κάποιον mainstream, μεγάλο εκδοτικό οίκο;

Δεν το ξέρω, γιατί σχεδόν κανένα τέτοιον οίκο δε ρώτησα. Πάντως οι «Γνώσεις» που το εκδώσανε, ο χαλκέντερος Μανώλης Βασιλάκης δηλαδή, έκαναν εξαιρετική δουλειά: ακόμα και άνθρωποι που δε γουστάρουν διόλου το βιβλίο ως περιεχόμενο, στέκουν εκστατικοί απέναντι στο στήσιμο, το εξώφυλλο, τις λεπτομέρειες του κασέ, τις γραμματοσειρές κλπ.

5. Υπάρχουν Συμεών Συντυχάκηδες γύρω μας ή είναι επίτηδες υπερβολικός χαρακτήρας;

Βεβαίως και υπάρχουν και έχω γνωρίσει αρκετούς τέτοιους. Μαζεύονται σε λαοσυνάξεις για το Χ.Ο. στις ταυτότητες και για το μακεδονικό, σπάνε σινεμά που παίζουν «βλάσφημες» ταινίες, επιτίθενται εναντίον ετεροδόξων, εντρυφούν σε εκδόσεις σωματείωνπου λέγοντα Άγιος ή Αγία τάδε, θαυμάζουν τον αντιδυτικισμό των ταλιμπάν, θρηνούν για το «Finis Graciae», διαβάζουν τις Κυριακές Γιανναρά στην «Καθημερινή», νοσταλγούν το Χριστόδουλο. Μελετούσα χρόνια τους ανθρώπους αυτούς και τη φιλολογία τους (στο «Στρατιώτη του Χριστού» παραθέτω εκτεταμένη βιβλιογραφία, πράγμα ασυνήθιστο στη λογοτεχνία), χωρίς να ξέρω τι ακριβώς θα έκανα. Μόλις μού ήρθε η ιδέα, έγραψα το βιβλίο και αξιοποίησα ένα μέρος αυτής της γνώσης. Βάση όλης αυτής της μισαλλόδοξης τάσης είναι τα λόγια του Χριστού «όστις μη μετ΄εμού, κατ΄ εμού εστί», τουτέστιν «όποιος δεν είναι μαζί μου, είναι ενατίον μου». Νομίζω ότι μια τέτοια αντίληψη είναι η μήτρα κάθε φασισμού, οποιουδήποτε χρώματος. Η μήτρα που γέννησε το Συμεών Συντυχάκη. Από την άλλη, ναι, υπάρχει η συγγραφική υπερβολή: ουδείς δολοφόνησε το Σημίτη στην αληθινή ζωή.

6. Αν πράγματι δολοφονούνταν ο Κώστας Σημίτης για τους λόγους που περιγράφετε στο βιβλίο, πώς να νομίζετε ότι θα μεταβαλόταν το κοινωνικοπολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα;

Δε νομίζω ότι θα μεταβαλλόταν διόλου. Ο Σημίτης θα κηδευόταν με πολλές τιμές και όλοι θ΄αντιλαμβάνονταν (κατόπιν εορτής φυσικά) τι σοβαρός πρωθυπουργός που ήτανε- όπως και όντως ήτανε, σε γενικές γραμμές. Ο Συμεών, ως έχων το ακαταλόγιστο, θα πήγαινε ψυχιατρείο. Κατά τα άλλα, δε θα γινόταν τίποτα απολύτως. Τίποτα.

7. Μία ερώτηση που θα θέλατε εσείς να απαντήσετε. Υπάρχει κάποια συγγραφική ιδιαιτερότητα που θα θέλατε να επισημάνετε;

Υπάρχουν μερικές, που έχουν σκοπό να επιτείνουν το χιούμορ που «κατευθύνεται» προς το μυαλό του αναγνώστη. Συγκεκριμένα: η απλή καθαρεύουσα (με εσκεμμένα πολλά λάθη)· η φόρμα του ημερολογίου, που επιτρέπει πολλή αυτοαναφορικότητα και αυτοεμβάθυνση του μισότρελου ημερολογιογράφου· η επαγγελματική ιδιότητα του ήρωα (θεολόγος στη Μέση Εκπαίδευση), που μάς δίνει την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε σπαρταριστές σκηνές στην τάξη και στο γραφείο των καθηγητών· η τεράστια υβριστική εγγραφή της 3^ης Ιουλίου 2007, που ξεκινάει ως συλλογή αντιχριστιανικών ύβρεων και καταλήγει σε απερίγραπτο συνονθύλευμα ετερόκλητων λέξεων· οι κατάλογοι των «φονευτέων προδοτών» που συγκροτεί ο Συμεών, στους οποίους περιλαμβάνονται διάφορα δημόσια πρόσωπαμε τ΄ αρχικά τους και σύντομα στοιχεία, προκαλώντας τον αναγνώστη να βρει ποιοι είναι οι αναφερόμενοι· οι συνεχείς παραινέσεις εις εαυτόν, όταν συνειδητοποιεί ότι έχει ξεφύγει. Σας ευχαριστώ.

25 Ιουλίου- Νέα Σελήνη

Μέσα σε αυτή την καταπληκτική ζέστη, σκέφτηκα να διακόψω για λίγο τη θερινή νάρκη μου και να επανέλθω με ένα μικρό στίγμα του τι διαβάζω αυτό τον καιρό.
Αν θυμάστε την προηγούμενη εβδομάδα είχα καταπιαστεί με το καινούργιο βιβλίο του δημοφιλούς και στη χώρα μαςPaulo Coelho, "Ο νικητής είναι μόνος", που κυκλοφορεί απ' τις εκδόσεις Λιβάνη. Το τελείωσα πολύ γρήγορα και με άφησε πάρα πολύ ικανοποιημένο, ήταν ένα καλό βιβλίο, γεγονός που ο αναγνώστης το καταλαβαίνει από τις πρώτες κιόλας σελίδες. Η ιστορία είχε να κάνει με τη λεγόμενη Υπερτάξη (sic), τις φιλοδοξίες των ανθρώπων και τον αμοραλισμό στη χειρότερη μορφή του. "Ο Νικητής είναι μόνος" είχε και μια χροιά αστυνομικής περιπέτειας, μιας και κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ των Κανών, γίνεται μία σειρά από ασύνδετες δολοφονίες, αλλά σίγουρα η δράση δεν είναι το ζητούμενο για το συγγραφέα. Γενικά ένα αξιόλογο βιβλίο, που το συστήνω ανεπίφυλακτα σε όλους τους αναγνώστες.
Έχοντας αφήσει, λοιπόν μόνο του το Νικητή, σκέφτηκα να καταπιαστώ με τη συνέχεια ενός βιβλίου που διάβασα πρόσφατα, έχοντας την ελπίδα ότι μπορεί να κάνει το αίμα να παγώσει στις φλέβες μου. Για την επιτυχία που έκανε στο εξωτερικό, αλλά και στη χώρα μας η τετραλογία της Stephenie Meyer με τα βαμπίρ δεν χρειάζεται να ξαναγράψω αναλυτικά. Περισσότερες λεπτομέρειες μπορείτε να βρείτε στο πρόσφατο σχετικό μου άρθρο.
Ξεκίνησα σήμερα το δεύτερο βιβλίο, τη "Νέα Σελήνη" (εκδόσεις Πλατύπους), εν' όψει και της πολυαναμενόμενης κινηματογραφικής του μεταφοράς, που θα βγει στις αίθουσες τα Χριστούγεννα. Όπως είχα γράψει μου είχε αρέσει πολύ το πρώτο βιβλίο, το "Λυκόφως" ("Twilight") και είμαι περίεργος για την εξέλιξη της ιστορίας της ηρωίδας, Μπέλα Σουάν. Αν έχετε ανήψια στην εφηβεία ή και μεγαλύτερα, είναι μια αριστη λύση για δώρο (αν δηλαδή δεν το έχουν ήδη- το βιβλίο μετράει πάρα πολλούς φίλους στη χώρα μας).
Αυτά τα λίγα για την ώρα. Καλή τύχη ως την επόμενη μας συνάντηση.

16 Ιουλίου- Ο νικητής είναι μόνος

Όπως ίσως διαβάσατε και στο άλλο ιστολόγιό μου, περνάμε σε περίοδο διακοπών μέχρι τα τέλη Αυγούστου και έτσι θα γράφω κάθε εβδομάδα λίγα μόνο λόγια για το βιβλίο που διαβάζω αυτή την περίοδο ή οτιδήποτε άλλο μου κεντρίσει το ενδιαφέρον.
Αυτές τις μέρες είμαι στα Γιάννενα και διαβάζω το τελευταίο βιβλίο του Paulo Coelho, με τίτλο "Ο νικητής είναι μόνος", που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λιβάνη. Νομίζω δεν χρειάζεται να γράψω τίποτα για τον συγγραφέα, αν θέλετε να μάθετε περισσότερα μπορείτε να επισκεφθείτε το πολύ ενημερωμένο ιστολόγιό του, το σχετικό άρθρο της wikipedia ή τη σελίδα του βιβλίου στον εκδοτικό οίκο. Για εμένα είναι ένας από τους αγαπημένους συγγραφείς και ακόμα κι αν "σνομπάρετε" τον πολυδιαβασμένο "Αλχημιστή", αξίζει να ρίξετε μια ματιά στο υποβλητικό "Πέμπτο Βουνό".
Ο "Νικητής είναι μόνος" ξεκινάει με την παράλληλη αφήγηση ιστοριών, που έχουν ως κοινό άξονα το κινηματογραφικό φεστιβάλ των Καννών, ένα πολύ ενδιαφέρων θέμα. Στην υπόθεση μπλέκονται άτομα του διεθνούς τζετ σετ, καθώς και κοινοί θνητοί που ψάχνουν μία ευκαιρία να αποδείξουν σε όλο τον κόσμο την αξία τους. Παραγωγοί ταινιών, σκηνοθέτες, σχεδιαστές μόδας, μοντέλα, ανερχόμενοι ηθοποιοί και ένας ημι-παρανοϊκός Ρώσος μεγιστάνας, που ή θέλουν να αποκτήσουν τα πάντα ή έχουν ήδη αποκτήσει τα πάντα και θα ήθελαν να είχαν λιγότερα.
Βρίσκομαι ακόμα σχετικά στην αρχή (156 σελίδες από τις 525), αλλά δεν είναι δύσκολο να μαντέψω ότι η κεντρική ιδέα του συγγραφέα είναι να κατακρίνει την "Υπερτάξη" (όπως πετυχημένα την αποκαλεί), καθώς και όλους όσοι παραβλέπουν το αληθινό νόημα της ζωής και υποθηκεύουν την ευτυχία, προκειμένου να κατακτήσουν πλούτη και δόξα.
Εννοείται ότι το βιβλίο με έχει κρατήσει πάρα πολύ ως τώρα και μόλις τελειώσω τη δημοσίευση, που διαβάζετε αυτή τη στιγμή θα επιστρέψω στις σελίδες του για να μάθω την εξέλιξη των ονείρων των ηρώων.
Αυτά για την ώρα, όπως προανήγγειλα θα είμαι σύντομος. Όταν ξεκινήσουμε πάλι σε κανονικούς ρυθμούς (δηλαδή στις 3 Σεπτέμβρη) θα φιλοξενήσω έναν διάσημο Αμερικάνο συγγραφέα, που είχε την καλοσύνη να μου παραχωρήσει μία αναλυτική συνέντευξη πάνω στο έργο του. Περισσότερα γι' αυτό το θέμα τις επόμενες εβδομάδες.
Ως τότε, καλές βουτιές.

9 Ιουλίου- Ευπώλητα

Ευπώλητα με συνταγή… αγάπης

Του Γιάννη Πλιώτα

Σάββατο πρωί και ακούω στο repeat με χαρούμενη διάθεση το υπέροχο Stereo Love, έχοντας προσθέσει για μετά στη λίστα του winamp τα πιο χαρούμενα κομμάτια των Gotan Project και των υπέροχων Bajo Fondo. Βρισκόμαστε και λίγες ώρες πριν ανοίξει το Φεστιβάλ Μηδέν, όπου θα δούμε πολλά ωραία πράγματα και ελπίζω να φέρω έτσι τα πράγματα ώστε να μπορέσω να δώσω το «παρών».

Παίρνοντας ως αφορμή τα όσα έγραψα την προηγούμενη εβδομάδα απ’ την Καρέκλα του Σκηνοθέτη και συνδυάζοντάς τα με ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε το Σάββατο 27 Ιουνίου στο Βιβλιοδρόμιο, το ένθετο των Νέων, θα γράψω για τα ευπώλητα του πρώτου εξαμήνου της χρονιάς που διανύουμε. Δηλαδή για τα βιβλία (ελληνικά και μεταφρασμένα) με τις μεγαλύτερες πωλήσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσαν οι εκδοτικοί οίκοι και λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι δεν είναι συγκεντρωτικά στοιχεία κάποιου επίσημου φορέα, αλλά περισσότερο εκτιμήσεις. Πάντως όπως θα διαπιστώσετε, η κυρίαρχη θεματολογία είναι η αγάπη, γεγονός απόλυτα αναμενόμενο (και ίσως συζητήσουμε αυτή τη ροπή της σύγχρονης ελληνικής μυθιστοριογραφίας σε ένα από τα επόμενα φύλλα).

Οι πρώτες δύο θέσεις δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να τις μαντέψει κάποιος. Με 50.000 αναγνώστες στην πρώτη θέση είναι ο «Ερωτας σαν βροχή» της Λένας Μαντά, της συγγραφέως με τις μεγαλύτερες πωλήσεις τα τελευταία τρία χρόνια στην Ελλάδα (τα δύο προηγούμενά της «Σπίτι δίπλα στο ποτάμι» και «Η άλλη πλευρά του νομίσματος» έχουν ξεπεράσει τις 200.000!). Αυτή τη στιγμή ό,τι γράφει η κυρία Μαντά γίνεται χρυσός και σίγουρα στον Ψυχογιό τρίβουν τα χέρια τους για την εμπιστοσύνη που έδειξαν στο πρόσωπό της (θυμίζω ότι το ντεμπούτο της η Μαντά το έκανε στον Λιβάνη, αλλά αργότερα αποχώρησε). Μπορείτε να μαθαίνετε πολλά για τη συγγραφέα και από το ενδιαφέρων ιστολόγιο της που ενημερώνει σε τακτική βάση: mantapsichogios.blogspot.com

Στη δεύτερη θέση βρίσκεται το έτερον μεγάλο όνομα του Ψυχογιού, η Χρυσηίδα Δημουλίδου, πρόσφατη πολύ ηχηρή μεταγραφή από τον Λιβάνη. Το «Σταυροδρόμι των ψυχών» άγγιξε 46.000 αναγνώστες μέσα σε λίγους μήνες κυκλοφορίας. Η εξαιρετικά δραστήρια συγγραφέας με τη φιλοσοφική διάθεση, βρίσκεται σε καθημερινή επαφή με τους αναγνώστες της και αν θέλετε να αποκτήσετε μία μικρή επαφή μαζί της, μπορείτε να την αναζητήσετε στο facebook.

Στην τρίτη και τέταρτη θέση με περίπου 40.000 πωλήσεις συγκατοικούν το «Αν ήταν αλλιώς» της Αλκυώνης Παπαδάκη (εκδόσεις Καλέντης, μία μικρή έκπληξη, αλλά έχω ακούσει πολύ καλά λόγια για το βιβλίο) και το βραβευμένο «Ολα σου τα ‘μαθα μα ξέχασα μια λέξη» του Δημήτρη Μπουραντά (Πατάκης), που συνεχίζει δυναμικά τις πωλήσεις από την προηγούμενη χρονιά (και συστήνεται ανεπιφύλακτα).

Στην πέμπτη θέση βρίσκεται το μοναδικό ξενόγλωσσο βιβλίο της δεκάδας, η «Εκλειψη» της Stephenie Meyer (εκδόσεις Πλατύπους). Είναι το τρίτο μέρος της υπερ-επιτυχημένης τετραλογίας με βαμπίρ που ξεκίνησε με το «Λυκόφως», συνεχίστηκε με τη «Νέα Σελήνη» (τελευταίο απόκτημα της βιβλιοθήκης μου) και ολοκληρώνεται το Σεπτέμβριο με τη «Χαραυγή». Για περισσότερα πάνω στο δημοφιλές αυτό θέμα (ή φαινόμενο), μπορείτε να ανατρέξετε στην προ λίγων εβδομάδων αναλυτική παρουσίαση της σειράς από το Φορτωμένο με Ράφια βιβλίο.

Στην έκτη θέση είναι το «Ενοχο μυστικό» της Ντόρας Γιαννακοπούλου (Καστανιώτης), ακολουθούν ο Κώστας Καρακάσης με τον «Βιολονίστα» (Ψυχογιός), η Πασχαλία Τραυλού με το «Εστω μία φορά» (Ψυχογιός ξανά), η Μάρω Βαμβουνάκη με τον «Χορό των μεταμφιεσμένων» (Ψυχογιός). Τη δεκάδα ολοκληρώνει ο πολύπειρος Νίκος Θέμελης με τις «Αλήθειες των άλλων» (Κέδρος), που συνεχίζει από την προηγούμενη χρονιά και συνολικά απολαμβάνει την εμπιστοσύνη 68.000 αναγνωστών.

Ο κόσμος γενικά αγοράζει βιβλία, τα οποία παραμένουν μια διαχρονική επιλογή για δώρο ή προσωπική ψυχαγωγία. Με τις διακοπές του Αυγούστου να βρίσκονται μία ανάσα μακριά (άντε δύο ή τρεις), οπωσδήποτε κρατήστε λίγο χώρο στις αποσκευές σας (π.χ. τα αγαπημένα πλαϊνά του σακ βουαγιάζ) για κάνα δυο βιβλία που θα σας κρατήσουν συντροφιά, όποτε βρίσκεστε στην ανάλογη διάθεση.

2 Ιουλίου- Ο μεγάλος Αμπάι

Στις θρυλικές πηγές του Νείλου

Του Γιάννη Πλιώτα

Καλοκαιρινή καλημέρα!
Τελικά κατά την εβδομάδα που μεσολάβησε, άλλαξα πάλι γνώμη για το βιβλίο που θα σας παρουσιάσω σήμερα, έτσι έρχομαι να προτείνω κάτι που περιλαμβάνει ένα μεγάλο ταξίδι. Δεν είναι ακριβώς ένα ταξίδι αναψυχής, αλλά μία πορεία προς το άγνωστο, σε αναζήτηση της αλήθειας. Και ίσως σε αναζήτησης όσων ενδόμυχα κρύβουμε. Χμ, μάλλον το κάνω να ακούγεται πολύ σοβαροφανές, άρα ας αλλάξω λίγο την ατμόσφαιρα.

Πριν από τρεις μέρες ήμουν στη δημοτική βιβλιοθήκη και προσπαθούσα επί ώρα να διαλέξω έναν τίτλο να δανειστώ. Γενικά αν διαβάζετε πολύ, οι δημοτικές βιβλιοθήκες είναι άριστη λύση για να ανακαλύπτετε κλασικά, αλλά και νεώτερα έργα, μιας και συνήθως είναι αρκετά καλά ενημερωμένο το υλικό τους. Πίσω σε εμένα, λοιπόν που έψαχνα ώρα ανάμεσα σε ράφια, χωρίς να μπορώ να καταλήξω κάπου. Ενα από τα χαρακτηριστικά μου είναι η αναποφασιστικότητα σε παρόμοιες καταστάσεις, γεγονός που οφείλεται πιστεύω στο «paradox of choices». Μπορεί να μην το έχετε υπ’ όψιν σας, αλλά δυστυχώς θα χρειαζόμουν αρκετές σελίδες για να το αναλύσω από αυτές τις γραμμές. Αν ενδιαφέρεστε πάντως, θα πρότεινα να δείτε το κατατοπιστικότατα βίντεο με την ομιλία του καθηγητή ψυχολογίας Barry Schwartz, γιατί αλήθεια αξίζει (key words «paradox of choice» στο www.ted.com)

Ομως πάλι έχω πλατιάσει, άρα επιστρέφω στη σκηνή, όπου στέκομαι με αδήριτη ανάγκη απέναντι σε αναρίθμητα ράφια με αμέτρητες ράχες βιβλίων να αντιγυρίζουν σιωπηλά το βλέμμα μου (την επεξεργαζόμουν ώρα αυτή την πρόταση). Το μάτι μου έπεσε στον «Αλδεβαράν» του Παύλου Μάτεση, το πήρα στα χέρια μου και ετοιμάστηκα ανακουφισμένος να κάνω μεταβολή, όταν είδα σε ένα μόλις ράφι χαμηλότερα τον «Μεγάλο Αμπάι» του Μιχάλη Μοδινού. Και επειδή λίγες μέρες πριν συζητούσα για αυτό το βιβλίο με το φίλο μου τον Παναγιώτη, ο οποίος είχε ενθουσιαστεί, αποφάσισα να το δανειστώ.

Τις πρώτες σελίδες τις διάβασα στο αστικό για το σπίτι και με κέρδισε εύκολα, γιατί ίσως είναι πολύ κοντά στα βιβλία που μου αρέσει να διαβάζω. Το θέμα είναι εξερευνητικό - ταξιδιωτικό και ελπίζω να ξυπνήσει και σε εσάς αναμνήσεις από τα σπουδαία βιβλία του Ιουλίου Βερν.

Πρώτα απ’ όλα να μάθουμε λίγα πράγματα για την ενδιαφέρουσα ζωή του κυρίου Μοδινού: Περιβαλλοντολόγος, γεωγράφος και μηχανικός, ο Μιχάλης Μοδινός γεννήθηκε στην Αθήνα το 1950. Εζησε, δούλεψε και ταξίδεψε στις πέντε ηπείρους ως ερευνητής και συνεργάτης διεθνών οργανισμών. Οπως θα διαπιστώσετε, όλα αυτά ήταν μια διαρκής πηγή έμπνευσης. Ιδρυτής και εκδότης της Νέας Οικολογίας, είναι συγγραφέας πολυάριθμων θεωρητικών έργων γύρω από την αναπτυξιακή διαδικασία και την οικολογική προβληματική με γεωγραφική, περιηγητική και λογοτεχνική ματιά. Υπήρξε από τα πρώτα ενεργά στελέχη του οικολογικού κινήματος και υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων το 1990. Διετέλεσε πρόεδρος του Διεπιστημονικού Ινστιτούτου Περιβαλλοντικών Ερευνών και του Εθνικού Κέντρου Περιβάλλοντος και δίδαξε σε ακαδημαϊκά ιδρύματα ανά τον κόσμο. Από τις εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφόρησε το 2005 το μυθιστόρημά του «Χρυσή Ακτή» και το 2007 «Ο Μεγάλος Αμπάι».

Τι ακριβώς είναι ο «Μεγάλος Αμπάι»; Είναι ένα συναρπαστικό ταξίδι μέσα στην καρδιά της Αφρικής προκειμένου να ανακαλυφθούν οι θρυλικές πηγές του ποταμού Νείλου. Στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα ο Σκοτσέζος εξερευνητής Τζέιμς Μπρους οργανώνει μία εξερευνητική αποστολή, όπως τόσες και τόσες της εποχής του, που πέρασαν στη σφαίρα του θρύλου. Σαν ακόλουθο έχει τον Ευστράτιο Ταταράκη, έναν Γραικό από τη Μήλο. Μέσα από τις «χειρόγραφες» επιστολές του Ταταράκη ερχόμαστε σε επαφή με άλλους κόσμους, άλλης εποχής και παρακολουθούμε τη σιωπηλή σύγκρουση μεταξύ των δύο ανδρών, που ουσιαστικά είναι η σύγκρουση μεταξύ δύο ιδεολογιών. Ο Μπρους θεωρεί ότι είναι κάτοχος της μίας και μοναδικής αλήθειας, αν και υπάρχει ένα κομμάτι της που δεν του έχει αποκαλυφθεί και είναι στο χέρι του να το κάνει. Ο Ελληνας φοβάται δύο πράγματα: κατ’ αρχάς ότι υπάρχουν πολλές αλήθειες και κατά δεύτερον πως οτιδήποτε και αν ανακαλύψουν, υπάρχει κίνδυνος να το έχουν ανακαλύψει άλλοι και επομένως να έχουν εξορύξει την ουσία του. Η ανθρωπότητα θα ανακαλύψει τις πηγές του Νείλου όταν ο πρώτος δυτικός τις δει με τα μάτια του ή τις έχουν ανακαλύψει οι αυτόχθονες εδώ και χιλιάδες χρόνια; Το φιλοσοφικό δίλημμα είναι ευφυές σε σύλληψη και αποτελεί τον άξονα γύρω απ’ τον οποίο θα περιστραφούν οι περιπέτειες της αποστολής και μαζί τους εσείς.

Το αν ο Μπρους ανακάλυψε τις αληθινές πηγές του Νείλου κατά την αποστολή του, δεν έχει και τόση σημασία. Αν και ακούγεται κοινότυπο, περισσότερη σημασία και αξία έχει η διαδρομή. Γενικά το μυθιστόρημα του Μοδινού είναι χορταστικό, εξόχως καλογραμμένο και τόσο ρεαλιστικό στις περιγραφές του, που θα βρεθείτε να διασχίζετε αχανείς σαβάνες και βραχώδη οροπέδια δυσθεώρητων διαστάσεων. Τελικά θα μπείτε στην ψυχολογία του ήρωα και θα αισθανθείτε την απεραντοσύνη του σύμπαντος να σας αγκαλιάζει. Αν διαβάσετε τον «Μεγάλο Αμπάι» και σας αρέσει τότε αναζητήστε την «Επιστροφή», το τελευταίο μυθιστόρημα του Μιχάλη Μοδινού, που κυκλοφόρησε από τον, πάντα ποιοτικό στις επιλογές του, Καστανιώτη στις αρχές Μαρτίου.

25 Ιουνίου- ΒΙΠΕΡ ή Κούντερα;

ΒΙΠΕΡ ή Κούντερα;

Του Γιάννη Πλιώτα

Ξυπνώντας Σάββατο πρωί για να γράψω τη στήλη, συνειδητοποίησα ότι αυτή την εβδομάδα δεν διάβασα κάποιο αξιόλογο βιβλίο, το οποίο θα μπορούσα να σας προτείνω. Επιπλέον υπάρχει η εξεταστική αυτή την περίοδο, που μου έχει κλέψει αρκετό χρόνο, κι έτσι ελπίζω όταν ξανασυναντηθούμε να έχω περισσότερα ενδιαφέροντα να γράψω και να διαβάσετε.

Με τον κίνδυνο να μείνει λευκή η σελίδα μπροστά μου, άρχισα να στύβω το μυαλό μου για ιδέες. Θα μπορούσαμε να κάνουμε την καθιερωμένη -εικονική- βόλτα στα βιβλιοπωλεία και να χαζέψουμε παρέα τις βιτρίνες. Αυτό είναι σίγουρα μία καλή λύση. Με τις διακοπές να πλησιάζουν για την πλειοψηφία φοιτητών κι εργαζόμενων, όλοι ψάχνουμε βιβλία που θα μπορούσαν να μας κρατήσουν συντροφιά. Προσέξτε, όμως γιατί ειδικά για αυτή την περίοδο, υπάρχει ένα χαρακτηριστικό του βιβλίου στο οποίο πρέπει να δώσετε προσοχή. Δεν λέω, τα βιβλία τσέπης μιας χαρά είναι – τι πιο ψαγμένο/ ρετρό/ cool απ’ το να σκάσετε μύτη στην παραλία με ένα ΒΙΠΕΡ; Oμως δεν θα έχετε καλύψει μία βασική ανάγκη. Αυτή της σκιάς. Με τον άτεγκτο ήλιο να λυσσομανάει, το βιβλίο που διαβάζεται θα πρέπει να έχει αρκετό μέγεθος ώστε τουλάχιστον να ρίχνει λίγη δροσιστική (ας πούμε) σκιά στο πρόσωπο σας. Και αργότερα, όταν η ανάγνωση και οι ρακέτες θα σας έχουν καταβάλει, θα μπορείτε πολύ απλά να ρίξετε το βιβλίο στο πρόσωπό σας και να κοιμηθείτε μακάριοι και βέβαιοι ότι δεν θα καείτε. Αρα εκτός από μεγάλο σε διαστάσεις, το βιβλίο θα πρέπει να μην είναι και πολύ βαρύ. Φανταστείτε τον κόσμο να περνάει από κοντά σας και εσείς να κοιμάστε με τον Δ’ τόμο των απάντων του Κούντερα στο κεφάλι. Δεν γίνεται να είστε πιο cool (θεωρητικά πάντα – δεν θα έπαιρνα όρκο ότι όλοι στην παραλία ξέρουν τον Κούντερα).

Επειδή, όμως και αυτή η προοπτική δεν με ικανοποίησε πλήρως, θα μπορούσα υπό τη μορφή προοικονομίας να αναφερθώ σε τρία-τέσσερα βιβλία που εκτός απροόπτου θα παρουσιάσω από τα Ράφια τις ερχόμενες εβδομάδες. Είναι βιβλία που βρίσκονται στην κορυφή της στήλης με τα αδιάβαστα (της... στήλης), απευθύνονται σε διαφορετικά μέρη του αναγνωστικού κοινού και έχουν δημιουργήσει μεγάλες προσδοκίες. Για παράδειγμα, την αμέσως επόμενη εβδομάδα θα μιλήσω για το μυστηριώδες «Σχέδιο Φράκταλ», του Κωνσταντίνου Χαρίτου, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Τρίτων. Είναι ένα θρίλερ επιστημονικής φαντασίας, που σίγουρα θα συναρπάσει όσους διαβάζουν με ευχαρίστηση βιβλία σαν τον «Αρκτικό Κύκλο» του Νταν Μπράουν. Μετά θα γράψω για ένα εξαιρετικό βιβλίο του ποιητή Αργύρη Χιόνη, «Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες», που κυκλοφορεί απ’ τις εκδόσεις Κίχλη και μου άφησε πάρα πολύ καλές εντυπώσεις στην παρουσίασή του εδώ στην Πάτρα. Τέλος, στο δεύτερο μισό του Ιουλίου και ενώ οι βουτιές θα είναι σε ημερήσια διάταξη, θα μιλήσουμε για τα «Χρονικά της Αντάκρης» του Μενεστρέλ Ντε Μιραβάλ, ένα βιβλίο φαντασίας για εφήβους, των εκδόσεων Μίνωας και το ιστορικό μυθιστόρημα «Σοφία Παλαιολογίνα» του Γιώργου Λεονάρδου, που κυκλοφορεί απ’ τον Λιβάνη.

Οπως θα διαπιστώσατε, με αυτά και μ’ αυτά κατάφερα να μακρηγορήσω και η στήλη σχεδόν να φτάσει στο τέλος της. Είχα την ιδέα να γράψω και μια μικρή ιστορία, αλλά μιας και δεν είχα κανενός είδους έμπνευση, αποφάσισα να αντιγράψω μία ενός μεγάλου ξένου λογοτέχνη. Μπορεί να σας φαίνεται παράξενο πώς θα χωρέσει μία ολόκληρη ιστορία στις ελάχιστες αράδες που απομένουν, αλλά η αλήθεια είναι ότι ο χώρος μερικές φορές είναι σχετικός. Στον συγγραφέα που αναφέρομαι, του είχαν ζητήσει να γράψει μέσα σε δέκα λεπτά με μια ντουζίνα λέξεις, ένα πολύ πολύ μικρό διήγημα επιστημονικής φαντασίας, που να περιλαμβάνει εξωγήινους. Το απίθανο αποτέλεσμα ήταν το εξής: «Ο τελευταίος άνθρωπος στη Γη καθόταν σπίτι του, όταν χτύπησε η πόρτα.»

Οτιδήποτε και αν προσθέσω για επίλογο θα φανεί υπερβολικό. Μέχρι την επόμενη εβδομάδα διαβάστε ό,τι βρείτε μπροστά σας και θα μοιραστούμε εδώ τις εντυπώσεις μας. Εσείς νοερά, εγώ με μελάνι.

18 Ιουνίου- Η ηγεμονία της ευτυχίας

Μυστήριο και συνωμοσίες σ’ ένα δυστοπικό μέλλον

Του Γιάννη Πλιώτα

Καλημέρα! (ή καλησπέρα) Είναι μια όμορφη Πέμπτη 18 Ιουνίου και χωρίς περιστροφές, φιοριτούρες και προλόγους, προχωράω στο κυρίως θέμα. Μόλις πριν λίγη ώρα τελείωσα στο αστικό το βιβλίο της σημερινής παρουσίασης και είμαι χαρούμενος γιατί έχω να σας προτείνω κάτι πολύ αξιόλογο, μία ιστορία από αυτές που συνήθως δεν γράφονται στην Ελλάδα. Δεν πρόκειται για κάποιο έπος, μια ιστορία αγάπης, ή για ένα μελόδραμα που ξεκινάει στη Σμύρνη και μέσω του Πολυτεχνείου καταλήγει στη δυτικοποιημένη ρουτίνα του σήμερα. Είναι ένα βιβλίο που ξεφεύγει από τα στενά πλαίσια της τυποποιημένης πλειοψηφίας της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας και κάνει μερικά βήματα στο μέλλον. Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι είναι μερικές κινήσεις μπροστά.

Η «Ηγεμονία της Ευτυχίας» της Ελευθερίας Δημητρομανωλάκη κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 2006 από το Μεταίχμιο και έφτασε στα χέρια μου έπειτα από τη σύσταση ενός καλού μου φίλου. Το 2007, δε, ήταν υποψήφιο για καλύτερο μυθιστόρημα πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα στα βραβεία του περιοδικού Διαβάζω. Η Ελευθερία Δημητρομανωλάκη γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης. Σπούδασε Νομικά και άσκησε τη δικηγορία για λίγο. Σπούδασε σκηνοθεσία κινηματογράφου και εδώ και χρόνια εργάζεται ως casting director στον κινηματογράφο, την τηλεόραση και τη διαφήμιση. Ενώ εκπονεί το διδακτορικό της με θέμα τη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο, έγραψε το πρώτο της μυθιστόρημα.

Η «Ηγεμονία της ευτυχίας» είναι ένα μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας, είδος ελάχιστα ανεπτυγμένο στη χώρα μας, παρ’ ότι έχει αρκετούς φίλους. Παρ’ όλο, όμως που η πλειοψηφία τους περιορίζεται στην ανάγνωση αυστηρά ξένων συγγραφέων, τα τελευταία χρόνια υπάρχει μία μεγάλη προσφορά αμιγώς ελληνικών τίτλων με περιπτώσεις που ξεχωρίζουν. Θυμίζω το φιλοσοφικού/πολιτικού περιεχομένου «Eξι δισεκατομμύρια τρόποι ζωής» (εκδ. Τρίτων) του Παναγιώτη Κούστα, τη συλλογή διηγημάτων «Σάρκινο Φρούτο» (εκδ. Τρίτων) του Μιχάλη Μανωλιού, τα περιπετειώδη «Φύλακας του Χρόνου» (εκδ. Λιβάνη) και «Ονειροψιθυριστές» (εκδ. Λιβάνη) των φίλων Κωνσταντίνου Παπαχρήστου και Σάββα Γρηγοριάδη αντίστοιχα. Προσωπικά -και κλείνω αυτή την παρένθεση- έχω σε ξεχωριστή θέση τα βιβλία φιλοσοφικής επιστημονικής φαντασίας του σοφού ανθρώπου Διαμαντή Φλωράκη, για του οποίου το άγνωστο στο ευρύ κοινό έργο κάποια στιγμή θα γράψω περισσότερα.

Επιστρέφοντας στην «Ηγεμονία της Ευτυχίας» θα το όριζα ως ένα μείγμα μελλοντολογικής περιπέτειας και νουάρ αστυνομικού, που στηρίζεται στα στοιχεία της συνεχούς παρακολούθησης (και παραβίασης της ιδιωτικότητας), που είχε προβλέψει το «1984» και προχωράει αναπτύσσοντας μία ιστορία μυστηρίου. Στο βιβλίο της Δημητρομανωλάκη πρωταγωνιστεί ένας συγγραφέας, φιλελεύθερων απόψεων, ενταγμένος πλήρως μέσα στο σύστημα, αλλά έχοντας θέσει ταυτόχρονα εαυτόν εκτός στοχαστικής χειμερίας νάρκης. Στην πολυκατοικία που μένει είτε εξαιτίας ενός άγνωστου ιού, είτε λόγω τρομοκρατικής, βιοχημικής επίθεσης, πεθαίνουν πέντε άτομα, ανάμεσα στους οποίους βρίσκεται και ένας στενός φίλος του, που είναι προβεβλημένο πολιτικό στέλεχος. Είμαστε ακόμα στο πρώτο κεφάλαιο που ονομάζεται «Κατάσταση έκτακτης ανάγκης» και αρχίζει με τη δυσοίωνη, προφητική φράση ενός άστεγου: «Μαζεύτηκαν κοράκια... μαζεύονται, πυκνώνουν τα κοράκια». Ακολουθούν εξονυχιστικές έρευνες των ανακριτικών αρχών, δημιουργούνται υπόνοιες συγκάλυψης και αρχίζει να φαίνεται μία συνωμοσία με σκοτεινά κίνητρα. Δηλαδή απ’ τις καλύτερες συνταγές για να περάσετε καλά με συντροφιά ένα βιβλίο.

Ο απροσδιόριστος χρονικά μελλοντικός κόσμος της Δημητρομανωλάκη, κυριαρχείται από μια δεσποτική, στα πλαίσια της δημοκρατίας, εξουσία, η οποία ανά πάσα στιγμή έχει πρόσβαση σε όλα τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών. Εκτός από την τεχνολογία που έχει υπεραναπτυχθεί, οι βελτιώσεις στον γενετικό κώδικα δεν είναι άγνωστες, ενώ η χαρά και η ευτυχία διοχετεύονται στον οργανισμό μέσω τσιγάρων, σοκολατών, αναψυκτικών και χαπιών. Από τα τελευταία, δε, ξεκινάει και ένα νήμα της υπόθεσης, του οποίου οι προεκτάσεις είναι απρόβλεπτες.

Γραφή που ρέει κινηματογραφικά, πυκνή πλοκή πίσω από τις δολοφονίες και με ζωηρά χρώματα ζωγραφισμένο κλίμα «whodunit», που θα συναρπάσει τους οπαδούς του είδους. Νομίζω θα σας αφήσει απόλυτα ικανοποιημένους και θα σας βάλει στη διαδικασία σκέψης (πάντα ένα από τα ζητούμενα κατά την ανάγνωση ενός βιβλίου) πάνω στην εξέλιξη του τρόπου ζωής και συγκεκριμένα στις εφαρμογές επί των ανθρώπινων συναισθημάτων, μιας και από το κείμενο δεν λείπουν οι επίκαιροι προβληματισμοί, όπως για παράδειγμα αυτός των ορίων της ευθανασίας ή της περιστολής των ελευθεριών στο όνομα της ασφάλειας.

Οπως γράφει κάπου η συγγραφέας: «...Οι γνωστοί ανελέητοι περιορισμοί των πιο βασικών αναγκών. Για λόγους έκτακτης ανάγκης. Μόνο που οι λόγοι έκτακτης ανάγκης γίνονται όλο και πιο συχνοί. Είναι η καθημερινότητά μας».

Πόσο αυτό ισχύει ή τείνει να ισχύσει στη δική μας καθημερινότητα; Να ένα ερώτημα που καλούμαστε να απαντήσουμε.

11 Ιουνίου- Λυκόφως

Το άστρο της τριαντατριάχρονης Στέφανι Μέγιερ

Του Γιάννη Πλιώτα

Στο τριήμερο είχα πάρει μαζί μου για να ξαναδιαβάσω το «Σοφό Παιδί» του Χρήστου Χωμενίδη, το πρώτο του μυθιστόρημα, που είχε αφήσει πάρα πολύ καλές εντυπώσεις την εποχή του (1993) σε κοινό και κριτικούς. Είναι ένα δυνατό κράμα χρονογραφήματος και σουρεαλισμού και αξίζει να το διαβάσετε, ενώ αν το έχετε ήδη κάνει και σας άρεσε η -αναγνωρισμένη στις μέρες μας- γραφή του Χωμενίδη, θα πρότεινα να αναζητήσετε το καινούργιο του μυθιστόρημα, το «Λόγια-φτερά», που κυκλοφόρησε μόλις από τις εκδόσεις Πατάκη.

Πάμε σε κάτι εντελώς διαφορετικό τώρα. Από την προηγούμενη εβδομάδα είχα στο μυαλό μου να παρουσιάσω την «Ηγεμονία της Ευτυχίας» στα σημερινά Ράφια, αλλά μιας και το συγκεκριμένο βιβλίο το ξέχασα πριν κάτι μέρες σε μια παραλία και δεν πρόλαβα να το τελειώσω, θα προχωρήσω σε μια δημοφιλή σειρά βιβλίων με... βρικόλακες. Μην ανησυχείτε, δεν χρειάζεται να τρομάξετε, είναι μια τετραλογία που σίγουρα την έχετε ακουστά και το εξώφυλλο θα σας είναι πολύ οικείο, μιας και τον τελευταίο καιρό εμφανιζόταν σε περίοπτη θέση σε όλες τις βιτρίνες των βιβλιοπωλείων.

Πρόκειται για το «Λυκόφως» της Στέφανι Μέγιερ (Stephenie Meyer), που πρόσφατα μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο· το γνωστό «Twilight». Οταν πριν από μερικούς μήνες είδα τη μεγάλη εισπρακτική επιτυχία της ταινίας στην Αμερική, δεν γνώριζα ότι αποτελούσε μεταφορά μυθιστορήματος και ψάχνοντας περισσότερα στοιχεία κατέληξα στη λίστα με τα best seller του μεγαλύτερου διαδικτυακού βιβλιοπωλείου στον κόσμο (amazon.com), της οποίας τις πρώτες θέσεις καταλάμβαναν τέσσερα βιβλία με παρόμοιο εξώφυλλο: «Twilight» (2005), «New Moon» (2006), «Eclipse» (2007) και «Breaking Dawn» (2008).

Η σειρά των βιβλίων ξεκίνησε στην Αμερική το 2005 και πολύ γρήγορα γνώρισε ανέλπιστη, συνταρακτική επιτυχία, εκτινάσσοντας σε δυσθεώρητα ύψη το άστρο της πρωτοεμφανιζόμενης, τριαντατριάχρονης Μέγιερ. Μέχρι σήμερα τα βιβλία έχουν πουλήσει πάνω από 42 εκατομμύρια αντίτυπα και έχουν μεταφραστεί σε 37 γλώσσες (στην Ελλάδα κυκλοφορεί απ’ τις εκδόσεις Πλατύπους, σε μετάφραση της Βασιλικής Λατσίνου). Οι ήρωες του βιβλίου Μπέλα και Eντουαρτ απέκτησαν φανατικούς οπαδούς, ενώ η συγγραφέας δήλωσε ότι εμπνεύστηκε το concept της σειράς σε ένα όνειρό της.

Χωρίς να έχω δει την ταινία, είχα από καιρό την περιέργεια να διαβάσω το «Λυκόφως», ώστε να καταλάβω γιατί έγινε τόσος θόρυβος γύρω από μία ακόμα ιστορία με βαμπίρ (πιστεύω δεν είναι spoiler – θα έχετε ακούσει ότι οι κυριότεροι χαρακτήρες στο βιβλίο είναι βρικόλακες). Τελικά το δανείστηκα από τη φίλη μου Ελεονώρα και ομολογώ ότι δεν το μετάνιωσα στο παραμικρό· νομίζω διάβασα τις πεντακόσιες σελίδες του μέσα σε τρεις μέρες.

Το «Λυκόφως» είναι μία ιστορία με σαφή συναισθηματικό προσανατολισμό και εισάγει πολύ έξυπνα το στοιχείο της διαφορετικότητας των δύο πρωταγωνιστών. Η Μπέλα είναι μια συνηθισμένη νεαρή κοπέλα, που αλλάζει σπίτι και σχολείο για να διευκολύνει το δεύτερο γάμο της μητέρας της. Ωστόσο καταπιέζεται για να συγκατοικήσει με τον πατέρα της, έναν καλοκάγαθο σερίφη σε μία μικρή, αδιάφορη πόλη. Οταν νομίζει ότι ουσιαστικά έχει θαφτεί και δεν πρόκειται ποτέ να προσαρμοστεί στη μικρή πόλη Φορκς, έρχεται μία παράξενη γνωριμία στο σχολείο με τον συμμαθητή Εντουαρτ και τη μυστηριώδη οικογένειά του για να αλλάξει ριζικά τη ζωή της.

Γιατί να διαβάσετε κι εσείς το «Λυκόφως»; Πρώτα απ’ όλα γιατί είναι μία καλογραμμένη ιστορία αγάπης και θανάτου. Αυτό από μόνο του δεν είναι πρωτότυπο, γιατί σε τελική ανάλυση όλα τα βιβλία που έχουν γραφτεί έχουν δύο μόνο θέματα: την αγάπη και το θάνατο. Στο «Λυκόφως», όμως, υπάρχουν πολλά στοιχεία περιπέτειας και μια έξυπνη, ενδελεχής σκιαγράφηση της δύσκολης και αμήχανης περιόδου της εφηβείας. Και όταν ακόμα υπεισέρχεται στην πλοκή το έντονο στοιχείο του φανταστικού, αυτό γίνεται τόσο φυσιολογικά, ώστε ο αναγνώστης πείθεται ότι βαμπίρ μπορεί να ζουν αρμονικά ανάμεσά μας. Αλλωστε στο «Λυκόφως» οι βρικόλακες παρουσιάζονται λιγότερο ως γκροτέσκα πλάσματα διψασμένα για ανθρώπινο αίμα και περισσότερο ως ευγενικές, απόμακρες (έως απόκοσμες) φυσιογνωμίες.

Ακόμα και αν δεν είστε στο άμεσο target group της συγγραφέως (γυναίκες από 15 έως 25), νομίζω το «Λυκόφως» θα σας αρέσει και θα σας αφήσει μια ευχάριστη, γλυκιά γεύση. Αλλωστε ο πυρήνας της ιστορίας, η ανιδιοτελής αγάπη που αναπτύσσεται ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που προέρχονται από δύο εντελώς διαφορετικούς κόσμους, αναλύεται με έξυπνο, συμβολικό τρόπο, που κεντρίζει το ενδιαφέρον του αναγνώστη και ενίοτε τον βάζει στη θέση των πρωταγωνιστών, καλώντας τον να απαντήσει σε μια σειρά ώριμων διλημμάτων.

Το «Λυκόφως» μου άρεσε πολύ, έβαλα στο άμεσο πρόγραμμα το δεύτερο βιβλίο και μου κέντρισε το ενδιαφέρον για να δω και την ταινία. Οι πιστοί οπαδοί θα ανταμειφθούν σύντομα και με το sequel του «Twilight», το «New Moon» που στις 31 Δεκεμβρίου κάνει πρεμιέρα στους κινηματογράφους της χώρας μας. Πρωταγωνιστούν και πάλι η Kristen Stewart και ο Robert Pattinson.

4 Ιουνίου- Μπρίσινγκρ

Με φαντασία, έμπνευση και πολύ χιούμορ

Του Γιάννη Πλιώτα

Μπήκαμε και επίσημα στον πρώτο μήνα του καλοκαιριού και πολλοί από εσάς ήδη θα έχετε κανονίσει προορισμό και ημερομηνίες για τις διακοπές σας. Φαντάζομαι, όμως, ότι δεν θα έχετε αποφασίσει ποια βιβλία θα πάρετε μαζί σας, άρα σήμερα θα κάνω ένα διάλειμμα από τις προγραμματισμένες παρουσιάσεις για να κάνουμε μαζί μια εικονική βόλτα στις προθήκες των βιβλιοπωλείων και να ξεφυλλίσουμε τρεις νέες εκδόσεις.

Ενα βιβλίο που σίγουρα έχετε δει το εξώφυλλο, αλλά δέσατε τη γλώσσα σας κόμπο ενώ προσπαθούσατε να το προφέρετε, είναι το «Μπρίσινγκρ» των εκδόσεων Πατάκη. Πρόκειται για το τρίτο βιβλίο του Κρίστοφερ Παολίνι και αποτελεί μέρος της σειράς φαντασίας «Εραγκον», που μεταφέρθηκε πριν δυο τρία χρόνια και στους κινηματογράφους. Στο εξωτερικό είναι πολύ δημοφιλής σειρά, μιας και αφηγείται την ιστορία δράκων, μυθικών πλασμάτων που παραδοσιακά εξάπτουν τη φαντασία. Η ιστορία του συγγραφέα είναι λίγο πολύ γνωστή, έγραψε το «Εραγκον» όταν ήταν μόλις 15 χρονών και μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα κατάφερε να πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα. Απευθύνεται όχι μόνο σε νεαρές ηλικίες και ο τρίτος τόμος δεν είναι κάτι που θα ξεπετάξετε σε ένα σαββατοκύριακο – αυτό εγγυώνται οι 1002 σελίδες του. Η μετάφραση είναι της Φωτεινής Μεγαλούδη, όσο για το τι σημαίνει «Μπρίσινγκρ», είναι λέξη της αρχαίας γλώσσας των δράκων, η οποία σημαίνει «φωτιά». Για τους πολυάριθμους φίλους του φάνταζυ, αναφέρω ότι σε μία από τις επόμενες εβδομάδες θα παρουσιάσω αναλυτικά και το «Λυκόφως» της Stephenie Meyer.

Αν θέλετε κάτι περισσότερο πραγματιστικό, τότε υπάρχει ένα μικρό βιβλιαράκι από αυτά που χωρίς υπερβολή θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη σκέψη σας. Διάβασα τυχαία πριν λίγο καιρό την αγγλική έκδοση και πρόσφατα η «Τελευταία διάλεξη» του Randy Pausch μεταφράστηκε και στα ελληνικά, επίσης απ’ τις εκδόσεις Πατάκη. Η μετάφραση είναι της Ηλιοφώτιστης Παπαστεφάνου, κυκλοφορεί στη σειρά της φιλοσοφίας και αποτελεί ένα στοχασμό πάνω στο νόημα και τις πρωταρχικές αξίες της ζωής. Για να σας δώσω να καταλάβετε περί τίνος πρόκειται, θα αντιγράψω λίγα από το οπισθόφυλλο: «Πολλοί καθηγητές δίνουν ομιλίες με τίτλο “Η τελευταία διάλεξη”. Τους ζητείται να αναλογιστούν όσα έχουν μεγαλύτερη αξία για εκείνους. Κι ενόσω μιλούν, το κοινό δεν μπορεί παρά να αναρωτιέται το ίδιο πράγμα: Τι σοφία θα κληροδοτούσαμε στον κόσμο αν ξέραμε ότι αυτή θα ήταν η τελευταία μας ευκαιρία; Οταν ζητήθηκε από τον Ράντυ Πάους, καθηγητή Πληροφορικής στο Κάρνεγκι Μέλον, να δώσει μια τέτοια διάλεξη, δεν χρειάστηκε να φανταστεί ότι θα ήταν η τελευταία του, καθώς λίγο καιρό πριν του είχε διαγνωστεί ανίατος καρκίνος. Ομως η διάλεξη που έδωσε με τίτλο “Πραγματοποιώντας τα παιδικά σου όνειρα” δεν αφορούσε το θάνατο. Αφορούσε τη σημασία του να ξεπερνάς τα εμπόδια, να εκπληρώνεις τα όνειρα άλλων, να αξιοποιείς κάθε στιγμή (γιατί “ο χρόνος είναι το μόνο που έχουμε. Και ίσως μια μέρα ανακαλύψουμε ότι έχουμε λιγότερο απ’ όσο νομίζουμε”). Στο βιβλίο αυτό ο Ράντυ Πάους συνδυάζει το χιούμορ, την έμπνευση και την ευφυΐα, που έδωσαν στη διάλεξή του τέτοιες διαστάσεις φαινομένου και της εξασφάλισαν ανεξίτηλη μορφή».

Το βιβλίο διαβάζεται πολύ ευχάριστα, έγινε νούμερο 1 best seller των New York Times, ενώ μεταφράζεται σε περισσότερες από 30 γλώσσες. Αξίζει να το αναζητήσετε, γιατί η ιστορία είναι πολύ αληθινή, όπως και το μότο του: «Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τα χαρτιά που μας μοιράζουν, μόνο το πώς θα παίξουμε την παρτίδα».

Ας αλλάξουμε κλίμα για να ολοκληρώσουμε την περιήγησή μας, με τον «Χειρότερο φίλου του ανθρώπου». Ολοι θα έχετε δει αποσπάσματα από την τελευταία έμπνευση του συγγραφέα κόμικ Αρκά και το κακότροπο ζευγάρι σκύλου-αφεντικού που συγκατοικούν στα βαθιά γεράματά τους, κλασικά στην τελευταία σελίδα του Εψιλον της Ελευθεροτυπίας. Ο Ζαχαρίας είναι ένας ενδεκαετής σκύλος που θεωρεί μεγάλη αδικία να είναι το ίδιο γέρος με τον εβδομηκονταπενταετή Γεράσιμο, το αφεντικό του. Μεγάλη αδικία επίσης θεωρεί ότι ο Γεράσιμος είναι ένας φτωχός συνταξιούχος, που τα οικονομικά του δεν του επιτρέπουν να τρέφει το σκύλο του με φιλέτα. Τα υπόλοιπα της σχέσης τους, διανθισμένα με καυστικές ατάκες θα τα διαβάσετε στις σελίδες του άλμπουμ. Ο «Χειρότερος φίλος του ανθρώπου» κυκλοφορεί από τα «Γράμματα» και σίγουρα θα σας κρατήσει ευχάριστη συντροφιά σε ένα ταξίδι.

28 Μαίου- Ο ήχος του ακάλυπτου

Καλημέρα!

Χάρηκα πολύ την περασμένη Πέμπτη, γιατί στις πανελλήνιες εξετάσεις που ολοκληρώνονται αυτές τις μέρες, το θέμα της νεοελληνικής λογοτεχνίας ήταν ένα ποίημα του Μίλτου Σαχτούρη, αυτού του τόσο σημαντικού ποιητή της χώρας μας. Αν δεν έχετε στα ράφια της βιβλιοθήκης σας κάτι δικό του, θα πρότεινα να αναζητήσετε, οι στίχοι του είναι πανέμορφοι: «Χρόνια ο ουρανός ήτανε ένα δύσκολο χαρτί κρυμμένο μεσ' στην τσέπη μου / και μεσ' στον κήπο μου φύτρωνε όλη τη μέρα αίμα / γιατί βροχή πέφταν οι πέτρες απ' τον άλλο ουρανό / τσακίζοντας κρέατα & κόκκαλα / Έτσι σαν ήθρε η Ανάσταση ντυμένος μαύρα μ' ένα κόκκινο κερί / βγήκα τρελός στους δρόμους ήμουνα ένα κίτρινο πουλί σαν κι αυτά που ζωγράφιζε ο Modigliani / Ποτέ μου / ποτέ μου δεν είχα γεννηθεί...»

Προχωράμε στο δικό μας θέμα και επιστρέφουμε σήμερα στα αφιερώματα σε Έλληνες συγγραφείς, με μία συλλογή διηγημάτων που κυκλοφόρησαν πρόσφατα οι εξαιρετικά καλαίσθητες εκδόσεις «Πόλις». Πρόκειται για το πολύ καλό βιβλίο «Ο Ήχος του Ακάλυπτου: έξι κοινόχρηστες ιστορίες», της νεαρής πρωτοεμφανιζόμενης συγγραφέως Κάλλιας Παπαδάκη. Η Κάλλια γεννήθηκε στο Διδυμότειχο το 1978, μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη και σπούδασε οικονομικά στις ΗΠΑ, στο Bard College και στο Πανεπιστήμιο Brandeis. Όπως όμως φάνηκε, παράλληλα καλλιέργησε και την αγάπη της για τη λογοτεχνία.

Πριν από δύο εβδομάδες είχα την τύχη να παρακολουθήσω την παρουσίαση που έγινε για το βιβλίο στην Πάτρα και έτσι σχημάτισα ακόμα σφαιρικότερη γνώμη για το περιεχόμενό του. Το είχα διαβάσει νωρίτερα και η δική μου ανάλυση συνέπεσε σε πολλά σημεία με όσα ειπώθηκαν εκείνη τη βραδιά για τον «Ήχο του Ακάλυπτου». Γνώρισα την ευγενέστατη Κάλλια και για να μάθουμε όλοι περισσότερα, της ζήτησα να μου παραχωρήσει μία συνέντευξη για τους αναγνώστες της Μπρίζας, την οποία και θα διαβάσετε παρακάτω.

Ο «Ήχος του Ακάλυπτου» είναι γκρίζος, μουντός, είναι ο ήχος που ανεβαίνει και κατεβαίνει στον φωταγωγό και διαχέεται μονότονα γιατί μονότονες είναι και οι ζωές των συνηθισμένων ανθρώπων. Ενίοτε, όμως είναι και αστείος, λίγο πιο φωτεινός μέσα στη κατήφειά του και συντονίζεται με τη ζωηρή καθημερινότητα των όχι και τόσο συνηθισμένων ανθρώπων.

Το βιβλίο αποτελείται από έξι διηγήματα, τα οποία έχουν βρεθεί δεμένα μέσα στις ίδιες σελίδες, ενωμένα απ’ τον συνδετικό κρίκο της αναγκαστικής, κάθετης συγκατοίκησης. Θα διαβάσετε έξι ιστορίες ενοίκων μιας τσιμεντένιας πολυκατοικίας, που αν και η κάθε μία είναι φαινομενικά ανεξάρτητη από την άλλη, μολαταύτα συνδέονται με λεπτά, πλην φανερά νήματα. Με την αστικοποίηση που έγινε στην Ελλάδα τις δεκαετίες του ’60 και του ‘70, ήταν φυσικό η δράση στις ιστορίες καθημερινότητας να μεταφερθεί από τις αυλές των σπιτιών, στους ακάλυπτους των πολυκατοικιών. Η νέα γενιά συγγραφέων έχει μεγαλώσει σε αστικό τοπίο και από εκεί αντλεί τη θεματολογία της.

Γενικά ο «Ήχος του Ακάλυπτου» αξίζει να διαβαστεί για να πάρετε μία απολαυστική γεύση της σύγχρονης πεζογραφίας και για να αποδράσετε από τη ρουτίνα της δικής σας πολυκατοικίας. Εντυπωσιακό είναι ότι ανάλογα με τον ήρωα του διηγήματος, αλλάζει και ο τρόπος γραφής για να συνταιριάζει με την ιδιοσυγκρασία και την ψυχοσύνθεσή του. Η Κάλλια Παπαδάκη γράφει πολύ ωραία και θα περιμένουμε στο μέλλον ακόμα περισσότερα από την πένα της. Συγχαρητήρια νομίζω αξίζει και ο εκδοτικός οίκος και για την πολύ φροντισμένη σύνθεση, αλλά και για τη χαρακτηριστική υφή του εξωφύλλου. Τον «Ήχο του Ακάλυπτου» θα τον βρείτε στο κοντινότερο βιβλιοπωλείο σας και τότε θα μάθετε περισσότερα για τον τυφλό που απάγεται απ’ τη ρωσο-πακιστανική μαφία γιατί «είδε κάτι που δεν έπρεπε», για τις κουτσομπόλες Τάδε και Μαριλένα, για τον lifeless διαμεσολαβητή πτωμάτων, για τη μεταμελημένη Δήμητρα, για τον συγγραφέα που γράφει σαν τρελός για να προλάβει και τέλος για την ημίτρελη ιδιοκτήτρια πανσιόν.

Αυτά για την ώρα. Ραντεβού την επόμενη Πέμπτη! Εσείς συνεχίστε την ανάγνωση με όσα είπαμε με την Κάλλια για την οικονομία, τη Θεία Δίκη, τον πόλεμο στην Αλγερία και το happy end στα βιβλία.

- Πώς είναι να είσαι συγγραφέας σε τόσο νεαρή ηλικία; Έχεις άγχος πριν από μια παρουσίαση ή μιλώντας σε συναδέλφους;

Δεν ξέρω. Τις ίδιες αγωνίες έχω, την ίδια κακή και καλή διάθεση, την ίδια ρουτίνα. Αν κάτι έχει αλλάξει, είναι πως δεν αισθάνομαι τόσο έντονα την ανάγκη να καταπιαστώ με το πληκτρολόγιο του υπολογιστή. Περιμένω πρώτα να σβήσει ο απόηχος του ήχου του ακάλυπτου. Όσο για το άγχος, μάλλον εγκλιματίζομαι σταδιακά στους ρυθμούς του. Βέβαια, το πιο αμήχανο κομμάτι της συγγραφής είναι εκείνο της επόμενης μέρας: το μετά-συγγραφικό. Λίγο πριν την παρουσίαση τα χέρια βαραίνουν και δεν έχεις που να τ΄ακουμπήσεις, το σώμα κάθεται λίγο άγαρμπα κι άβολα στην καρέκλα, το κοινό μισοχαμογελά και κρέμεται από την πρώτη σου κουβέντα. Ακόμη και τώρα, η προοπτική μιας παρουσίασης μου δημιουργεί την ίδια εσωτερική ανησυχία. Όσο για τους συναδέλφους που τυχαίνει ή μη, να παραβρίσκονται στο κοινό μιας παρουσίασης, σίγουρα δεν δρουν αγχολυτικά.

- Μπορεί κάποιος στην Ελλάδα να ζήσει επαγγελματικά από τη συγγραφή;

Μάλλον όχι. Οι Έλληνες δεν διαβάζουν όσο οι Σκανδιναβοί. Η αγορά του βιβλίου είναι μικρή και περιορισμένη. Όσο κι αν τα ποσοστά αναγνωσιμότητας μπορεί να έχουν αυξηθεί, το αναγνωστικό κοινό παραμένει κοντά στο 10 τοις εκατό. Πλην ορισμένων συγγραφικών εξαιρέσεων, όπου οι πωλήσεις φτάνουν τις δεκάδες χιλιάδες, έχω την εντύπωση πως δεν είναι εφικτό να ζει κανείς μόνο από τα έσοδα των πωλήσεων. Είναι θέμα απλής αριθμητικής: όπως και να το δεις ο ισολογισμός βαραίνει προς τα κάτω.

- Υπάρχουν και στην αληθινή ζωή κάποιοι απ' τους χαρακτήρες του βιβλίου; Σε τι ποσοστό οι συγγραφείς συγκρατούν λεπτομέρειες απ' τον κόσμο γύρω τους για να τις χρησιμοποιήσουν στα βιβλία τους;

Νομίζω πως ναι. Οι χαρακτήρες μου υπάρχουν, γιατί τα διάσπαρτα δομικά στοιχεία τους πηγάζουν από την καθημερινότητα. Είτε μελλοντική, είτε παρελθοντική. Η σκέψη και μόνο, η σύλληψη οποιασδήποτε ιδέας, θέτει την πιθανότητα εκπλήρωσής της. Το μυαλό προοικονομεί αυτά που όσο απίθανο κι αν μοιάζουν, μπορεί να συμβούν. Οι συγγραφείς συλλέγουν υλικό από τον κόσμο γύρω τους, το καταγράφουν και το μεταπλάθουν σε μια έκφανση της πραγματικότητας.

- Το τελευταίο διήγημα, το "Όλα σε τάξη" αφήνει έντονη γεύση "Θείας Δίκης". Πιστεύεις ότι υπάρχει και στην πραγματικότητα κάτι ανάλογο;

Μπορεί και να υπάρχει. Η Θεία Δίκη θυμίζει τις ζαριές στο τάβλι, έρχεται κι ανατρέπει τις χαμένες παρτίδες. Όταν έγραφα τη Ζωή (με όλο το συμβολισμό που δύναται να φέρει το όνομά της) δεν μου πήγαινε μια γυναίκα τόσο τυραννισμένη, τόσο κακότυχη στις ζαριές που της έτυχαν, να την αφήσω έρμαιο μιας άδικης μοίρας. Έστω και χωρίς την έμπρακτη και συνειδητή συμμετοχή της Ζωής, άρα χωρίς το προσωπικό στοιχείο της εκδίκησης, οι βασανιστές της έπρεπε να τιμωρηθούν, εξού και το τέλος που τους επιφυλάσσει η ιστορία. Όμως δεν είναι παρά ένα γκρίζο τέλος, κλείνεις το βιβλίο και μένεις μ’ένα μισό, στραβό, αμήχανο χαμόγελο.

- Τα βιβλία πρέπει να έχουν happy end;

Κανείς δεν υποχρεώνει κανέναν για τίποτα. Τα βιβλία έχουν το τέλος που τους ταιριάζει. Το τέλος έρχεται σαν μια συνδετική κατακλείδα που δένει αρχή και μέση. Είναι η φυσική εξέλιξη της μυθοπλασίας. Το τέλος, happy or not, πρέπει να αφουγκράζεται το ύφος, τη δομή και το περιεχόμενο της αφήγησης.

- Ο ήχος του ακάλυπτου είναι ένας μουντός, θλιμμένος ήχος;

Ο ήχος του ακάλυπτου είναι ένας παράξενος ήχος, ένα συνονθύλευμα ήχων που σου τραβά την προσοχή, κάπως οικείο, όμως παράταιρο, σε κερδίζει με τη σελίδα, σαν ένα προσωπικό στοίχημα, λέξη με τη λέξη σε γοητεύει, και κάθε τόσο πατά πάνω σε μια ύφεση που σου σφίγγει το στομάχι.

- Πώς φαντάζεσαι τον εαυτό σου μετά από δέκα χρόνια; Υπάρχει κάποιο όνειρο που θα ήθελες οπωσδήποτε να πραγματοποιήσεις;

Πριν από δέκα χρόνια, βρισκόμουν στην Αμερική και έκανα σπουδές οικονομίας. Η ορθολογιστική προοπτική ήταν να γίνω μια πολυάσχολη οικονομολόγος και να ζω στην Νέα Υόρκη. Ο οικονομικός ορθολογισμός κουτσά στραβά αποδέχεται το απρόοπτο, ως εξωγενές συμβάν, όχι όμως και την προοπτική της αβεβαιότητας, ως μια ενδογενή δυναμική κατάσταση. Εάν η οικονομική θεωρία κατανοείται καλύτερα με βάση τον ορθολογισμό, η ίδια η εμπερία της ζωής τον ανατρέπει. Δέκα χρόνια μετά, κι έχω ανατρέψει τις τότε προσδοκίες που βασίστηκαν στα χνάρια της τότε πρωτινής πορείας. Οπότε, τώρα πια, τα δέκα χρόνια μετά, μοιάζουν αναπάντεχα πιθανά, ανατρέψιμα κι αναστρέψιμα. Ποιός ξέρει; Καμιά φορά ονειρεύομαι την Νέα Υόρκη από την αρχή, με δικούς μου όρους και προΰποθέσεις.

- Θα έγραφες ένα βιβλίο στα αγγλικά για να έχεις περισσότερες ευκαιρίες να γίνεις γνωστή στο εξωτερικό;

Μόνο αν βίωνα την καθημερινότητα της πόλης στ’αγγλικά. Η ίδια η γλώσσα της καθημερινότητας δίνει ρυθμό, δομή και περιεχόμενο στην αφήγηση. Δεν θα μπορούσα να γράψω ένα αγγλικό κείμενο στην Ελλάδα. Θα του στερούσα τη μισή ζωή.

- Ποιο είναι το κίνητρό σου για να γράφεις;

Η προσωπική μου διασκέδαση, η δυνατότητα να φτιάχνω μικρόκοσμους, να παίζω με τις λέξεις και να συνθέτω εικόνες, να σκηνοθετώ πάνω στο χαρτί.

- Kindle ή παραδοσιακό βιβλίο;

Παραδοσιακό βιβλίο. Με τσαλακωμένες, βρεγμένες, σκισμένες, πολυκαιρισμένες σελίδες, με σημειώσεις υποσημειώσεων κι αναφορές στο παρελθόν.

- Διαβάζεις συγκεκριμένα είδη λογοτεχνίας; Θα μοιραστείς με λίγα λόγια κάτι που διάβασες πρόσφατα και θα το πρότεινες στους αναγνώστες;

Τα τελευταία δυο χρόνια προτιμώ το νουάρ μυθιστόρημα. Πριν από λίγο καιρό διάβασα Το Μαύρο Αλγέρι του Maurice Attia. Το βιβλίο με γοήτευσε, η ατμόσφαιρα μου έφερε στο μυαλό κομμάτια από το μικρό στρατιώτη του Γκοντάρ. Ο πόλεμος της Αλγερίας, η ακροδεξία οργάνωση που δεν θέλει την αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Αλγερίας από την κυβέρνηση Ντε Γκωλ, η αδιάφορη αστυνομία και ο μη συμβατικός αστυνόμος Μαρτίνεθ, που προσπαθεί να εξιχνιάσει μια υπόθεση δολοφονίας, συνθέτουν όλα μαζί το σκηνικό ενός πολιτικού και ιστορικού μυθιστορήματος με νουάρ δράση κι αφήγηση.

- Τρεις από τις αγαπημένες σου ταινίες;

Εφιστώ την προσοχή στο “τρεις από τις αγαπημένες σου” και όχι στο “οι τρεις αγαπημένες σου ταινίες”! Uzak του Ceylan, Les enfants du paradis του Carné, American Beauty του Mendes.