Ασυνήθιστοι ήρωες, αφύσικες ιστορίες
Του Γιάννη Πλιώτα
Ο χρόνος κυλά γοργά, παρασέρνεται απ’ το φύσημα του ανέμου και μας φέρνει πάλι στα χέρια σας. Τι διάβασα τις δύο εβδομάδες που πέρασαν από την προηγούμενη συνάντησή μας; Δύο βιβλία μάλλον ανισοϋψή μεταξύ τους, χαρακτηρισμός που σύντομα θα καταλάβετε από πού προέρχεται. Πάντως μου άρεσαν και τα δύο, όσο κι αν το πρώτο είναι ξεκάθαρη ποιοτική επιλογή, ενώ το δεύτερο έχει δεχθεί εκτός από τα φώτα της δημοσιότητας, και ένα χαλάζι αρνητικών κριτικών.
Ξεκινώ με το πρώτο, ένα βιβλίο που έχω υποσχεθεί εδώ και καιρό να παρουσιάσω αναλυτικά. Είναι το ευφάνταστο και εξαιρετικό «Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες» του Αργύρη Χιόνη, που κυκλοφορεί απ’ τις εκδόσεις Κίχλη. Η πρώτη επαφή μου με το βιβλίο ήταν σε μία παρουσίαση που είχε γίνει την άνοιξη στην Πάτρα και από τότε πολλές φορές το ξεφύλλισα διαβάζοντας τις παλαβές αφηγήσεις, που γεννήθηκαν στο κεφάλι του καλοσυνάτου ποιητή Αργύρη Χιόνη. Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο ίδιος «ο Αργύρης Χιόνης γεννήθηκε το 1943 στα Σεπόλια από γονείς νησιώτες, εσωτερικούς μετανάστες. Αφού και ο ίδιος εξέτισε μακράν περίοδο μεταναστεύσεως εις την Εσπερίαν, επέστρεψε στη μήτρια πατρίδα το 1992 και εγκαταστάθηκε στο χωριό Θροφαρί της ορεινής Κορινθίας, όπου ζει πλέον καλλιεργώντας τη γη και την ποίηση». Και η αλήθεια είναι ότι τα καταφέρνει πολύ καλά.
Το «Οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες» είναι μια συλλογή μικρών αφηγημάτων, που από την πόλη έρχονται και στην κορυφή κανέλα. Κουβάρια ιστοριών μπλέκονται και ξεμπλέκονται, ξεκινώντας από τον Αλφειό για να καταλήξουν στην Ακαλακούμπα (όπου χορεύουν ρούμπα). Ασυνήθιστοι ήρωες αλέθονται στις μυλόπετρες της φαντασίας του συγγραφέα (ή στους τροχούς της κρεατομηχανής του) και το επιστέγασμα των απεγνωσμένων προσπαθειών τους είναι πάντοτε ένα απρόσμενο ηθικό δίδαγμα. Η γραφή του Χιόνη ισορροπεί επιδέξια ανάμεσα στο πεζό και την ποίηση, το σοβαρό και το σουρεαλιστικά αστείο. Όσα και να πω για τη γλώσσα που χρησιμοποιεί δε, θα είναι λίγα και σίγουρα θα αδικούν τις όμορφες παραμυθίες που θα διαβάσετε στις 126 σελίδες του βιβλίου.
Γνώριμα μονοπάτια
Το δεύτερο βιβλίο που ξεκοκάλισα αυτές τις μέρες, είναι το γνωστό και μη εξαιρετέο «Χαμένο Σύμβολο» του Νταν Μπράουν, που βρίσκεται στις προθήκες όλων των βιβλιοπωλείων από τις εκδόσεις Λιβάνη. Η υπόθεση θα σας είναι λίγο πολύ γνωστή. Ο διάσημος καθηγητής Ρόμπερτ Λάνγκτον μπλέκεται σε μία ακόμα περιπέτεια παγκόσμιων προεκτάσεων, με επίκεντρο αυτή τη φορά τη Μασονική κληρονομιά των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και τη Νοητική Επιστήμη η οποία διερευνά τις δυνατότητες του μυαλού να επιδρά στην ύλη. Ενώ ο Λάνγκτον προσπαθεί να αποκαλύψει (ή και να συγκαλύψει) αρχαία μυστικά σοφίας, τον κυνηγά ένας παρανοϊκός κακός ονόματι Μα’ Λαχ. Όσοι έχετε διαβάσει Brown και σας άρεσε, προφανώς θα απολαύσετε και το «Χαμένο Σύμβολο». Όσοι έχετε διαβάσει Brown και δεν σας άρεσε, προφανώς θα μισήσετε το «Χαμένο Σύμβολο». Ο συγγραφέας κινείται σε γνώριμα αφηγηματικά μονοπάτια του, η δράση αναμενόμενα καταιγιστική (οι 672 σελίδες του βιβλίου εκτυλίσσονται σε χρόνο δώδεκα ωρών), η γραφή πλήρης, υπηρετεί με επάρκεια τις ανάγκες ενός κινηματογραφικά δομημένου μυθιστορήματος. Σε κάθε περίπτωση το βάθος της έρευνας του Brown και η εμμονή του να αποτυπώσει με απόλυτη πιστότητα ακόμα και την παραμικρή λεπτομέρεια προκαλεί δέος. Ένα μικρό αρνητικό εστιάζεται ίσως εκεί -δηλαδή στη σώρευση υπερβολικής πληροφορίας-, ενώ ένα ακόμα ίσως είναι ότι σε ορισμένα σημεία η υπόθεση γίνεται ίσως προβλέψιμη (δεν θεωρώ όμως ότι το «Χαμένο Σύμβολο» δίνει βάρος στις ανατροπές ή στην αποκάλυψη της ταυτότητας του Μαλ’ Αχ). Όσα κλισέ υπάρχουν στο «Χαμένο Σύμβολο» είναι καλογραμμένα και πιστεύω είναι ένα βιβλίο που θα σας αποζημιώσει. Το τιτάνιο έργο της άμεσης μετάφρασης έφερε εις πέρας ο Χρήστος Καψάλης, με υποδειγματικό τρόπο. Θυμίζω και ότι οι New York Times έγραψαν ότι «δεν μπορείς να το αφήσεις από τα χέρια σου», ενώ στην πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του στην Αμερική και την Αγγλία πούλησε 1 εκατομμύριο αντίτυπα, αριθμό ρεκόρ.
Bookmarks
Τα νέα από το χώρο του βιβλίου δεν τελειώνουν μόλις κλείσετε τα σημερινά ράφια. Από την Τετάρτη που μας έρχεται θα βρίσκετε στα βιβλιοπωλεία όλης της χώρας το πρώτο εβδομαδιαίο free press για το βιβλίο, το Bookmarks (στα ελληνικά: σελιδοδείκτες), που θα κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Χαραμάδα. Ως αρχισυντάκτης θα σας καλωσορίσω στις σελίδες του με υποσχέσεις για ενδιαφέρουσα θεματολογία, ουσιαστικές κριτικές και άμεση ενημέρωση πάνω στη βιβλιοφιλική επικαιρότητα.
Αυτά για την ώρα, θα τα πούμε σύντομα ελπίζω ή εδώ ή εκεί.
Καλημέρα, σε τακτικούς αναγνώστες και σε όσους τυχαία έπεσε το μάτι τους στο ράφι μας. Ελπίζω να τα βρίσκετε όλα τακτοποιημένα στη θέση τους.
Δεύτερο βιβλίο από έναν Έλληνα που έχει διαπρέψει πολλά χρόνια στο εξωτερικό. Είναι οι «Σκιές από την Αμερική» (εκδ. Λιβάνη) του Βασίλειου Μαρκεζίνη και περιέχει άρθρα και δοκίμια πάνω στο σύγχρονο αμερικανικό επεκτατισμό. Αν περιλάμβανα το αναλυτικό βιογραφικό του συγγραφέα θα χρειαζόμουν μερικές σελίδες ακόμα, αλλά αρκεί να θυμόμαστε ότι είναι Σερ, έχει διδάξει στο Κέιμπριτζ, στην Οξφόρδη και σε ακόμα είκοσι πέντε πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο, έχει γράψει τριάντα βιβλία τα οποία έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και ανάμεσα σε άλλα είναι και επίτιμος σύμβουλος της Βασίλισσας της Αγγλίας. Πάντως αυτό το βιβλίο το έκανα δώρο το καλοκαίρι στον πατέρα μου και ξέρω από πρώτο χέρι ότι είναι καλή επιλογή. Σύμφωνα με τα λόγια του Μαρκεζίνη: «Ο σκοπός του βιβλίου δεν είναι να μεταπείσει ή να παραπλανήσει τους αναγνώστες του, αλλά να τους κάνει να σκεφτούν. Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει να παίξει κανείς το χαρτί της ετεροδοξίας, έχοντας πλήρη επίγνωση του κινδύνου ότι αυτή ίσως δεν μεταβληθεί ποτέ σε μια νέα ορθοδοξία, αλλά θα καταδικαστεί σαν αιρετική σκέψη. Είμαι διατεθειμένος να αναλάβω αυτόν τον κίνδυνο, και αν επιτύχω, έστω και εν μέρει, θα αισθανθώ ότι επετέλεσα το καθήκον μου ως σκεπτόμενου ανθρώπου. Πρέπει κανείς να λέει αυτό που πιστεύει και να πιστεύει αυτό που λέει».
Πάμε σε κάτι λιγότερο πολιτικοποιημένο. Για όσους διαβάζουν φάνταζυ ή έχουν παιδιά/ανίψια μια καλή ιδέα για δώρο είναι τα «Χρονικά της Αντάκρης: Η μάγισσα του Μπίλθορ» (εκδ. Μίνωας), ένα βιβλίο που συνοδεύεται από όμορφες εικονογραφήσεις. Η υπόθεση αφήνει υποσχέσεις για μια νεανική περιπέτεια: «Η Ευγενία Βασιλικού είναι ένα συνηθισμένο δωδεκάχρονο κορίτσι. Έχοντας χάσει τη μητέρα της σε ένα τραγικό ατύχημα δίνεται προς υιοθεσία στην αυστηρή θεία της Άννα. Ωστόσο η Ευγενία σύντομα ανακαλύπτει πως είναι μια Ονειροβάτης, δηλαδή ένα ιδιαίτερο άτομο με το χάρισμα να μεταπηδά μέσω των ονείρων σε μια άλλη πραγματικότητα που ονομάζεται Αντάκρη.» Μπορεί ως συγγραφέας να εμφανίζεται ο αινιγματικός Μενεστρέλ του Μιραβάλ, όμως είναι ψευδώνυμο Έλληνα συγγραφέα, τον οποίο εκτός απροόπτου σύντομα θα φιλοξενήσω στα Ράφια με μία συνέντευξη.
Τέλος, όσοι από εσάς θέλετε να συνδυάσετε το διάβασμα με τη μουσική, θα βρείτε σε όλα τα ενημερωμένα βιβλιοπωλεία το όγδοο τεύχος του πολύ καλού και ξεχωριστού μουσικού περιοδικού Muzine. Πλούσια ύλη και άγνωστες μουσικές απ’ όλο τον κόσμο υπόσχονται να σας προσφέρουν ώρες ποιοτικής διασκέδασης, ενώ το κεντρικό αφιέρωμα έχει να κάνει με τους συσχετισμούς λογοτεχνίας και μουσικής.
