Την είδηση τη διάβασα στον Ηλεκτρονικό Αναγνώστη, το ιστολόγιο για τους Έλληνες e-αναγνώστες. Χαίρομαι ιδιαίτερα για την πρωτοβουλία των εκδόσεων Καστανιώτη, να δώσουν δωρεάν το e-book ενός βιβλίου τους, που κυκλοφορεί και σε έντυπη μορφή. Μιας και μόλις το έμαθα και δεν πρόλαβα καν να το ξεφυλλίσω, έτσι αντί να κρίνω το περιεχόμενο του βιβλίου, επικροτώ την πράξη. Δεν κρύβω ότι στα σχέδιά μου για τις βορειοδυτικές εκδόσεις, συγκαταλέγεται η δωρεάν διάθεση των τίτλων μέσω διαδικτύου, όπως και η χρησιμοποίηση των αδειών creative commons για το περιεχόμενό τους. Τις θεωρώ κινήσεις που μόνο θετικό αντίκτυπο μπορεί να έχουν στην πορεία ενός βιβλίου. Κατά τη γνώμη μου, πρώτος στόχος πρέπει να είναι να μας διαβάσουν και όχι να μας αγοράσουν.
Αντιγράφω λοιπόν το άρθρο: "Ανησυχία: Μια καταγραφή του αυθόρμητου τον Δεκέμβριο του 2008" είναι ο τίτλος του λευκώματος σε επιμέλεια του Ευθύμιου Γουργουρή και του Αλέξανδρου Κυριακόπουλου που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καστανιώτη το 2009, ένα χρόνο μετά την εξέγερση. Πρόκειται για μια συλλογή με προκηρύξεις, αφίσες και φωτογραφίες σε 289 έγχρωμες σελίδες που προσπαθούν να καταγράψουν το στίγμα όσων συνέβησαν στην εξέγερση του Δεκέμβρη του 2008. Το βιβλίο κυκλοφορεί τυπωμένο με τιμή € 19,00, αλλά έχει ανέβει από τις εκδόσεις Καστανιώτη και στο issuu, όπου μπορείτε να το διαβάσετε δωρεάν. Μπορείτε επίσης να το κάνετε embed στο blog ή το site σας όπως έχω κάνει κι εγώ στο τέλος του post (κάντε κλικ πάνω στο βιβλίο για full screen, πατήστε escape όταν είστε στο full screen για να επανέλθει στις αρχικές διαστάσεις).
Η περιγραφή της Ανησυχίας, από το site του εκδότη: Ένας χρόνος μετά. Η συλλογική μνήμη έμεινε να θυμάται τις καταστροφές και τις οδομαχίες. Ενδεχομένως να μην άκουσε ποτέ για έναν κόσμο ο οποίος τον Δεκέμβρη του 2008 ονειρευόταν. Έναν κόσμο που έζησε μέσα στα κείμενα και στις προκηρύξεις που μοιράζονταν σε πορείες και καταλήψεις. Στα πεταμένα φέιγ βολάν και στα έκτακτα έντυπα δρόμου που κυκλοφορούσαν από χέρι σε χέρι. Ένα κόσμο που αποτυπώθηκε στους τοίχους της πόλης με ζωγραφιές, γκραφίτι, αφίσες, αυτοκόλλητα και συνθήματα. Πότε με ύφος καταγγελτικό πότε με ονειροπόλο, ο κόσμος αυτός υπήρξε. Ανησύχησε. Ο δημοσιογράφος Αλέξανδρος Κυριακόπουλος και ο φωτογράφος-γραφίστας Ευθύμιος Γουργουρής συγκέντρωσαν στο λεύκωμα Ανησυχία όσο περισσότερα ντοκουμέντα από τον κόσμο αυτό μπόρεσαν, προτού αυτά οριστικά χαθούν.
Κι άλλες ζυμώσεις στον ορίζοντα. Όσοι διαβάζουν και το ιστολόγιο του Βασιλείου της Αράχνης, θα γνωρίζουν ότι ετοιμάζομαι να ιδρύσω έναν εκδοτικό οίκο στα ομιχλώδη Γιάννενα. Κατεύθυνση θα έχει αρχικά το μυθιστόρημα, ανεξαρτήτως είδους, και φιλοδοξία μου είναι να μοιραστώ με τους αναγνώστες βιβλία που θα αξίζουν, πάντα σε συνάρτηση με σεβασμό προς το έργο των δημιουργού. Πλέον έχω αρχίσει να επιταχύνω τις διαδικασίες και πιστεύω ότι μέσα στον επόμενο μήνα το σχέδιο θα έχει πάρει σάρκα, οστά και σελίδες. Μετά από πολλές σκέψεις κατέληξα στο όνομα "Βορειοδυτικές Εκδόσεις" και ίσως ανεβάσω σύντομα το λογότυπο, καθώς και link για το ιστολόγιο των εκδόσεων.
Αυτή την περίοδο πραγματοποιούνται διορθώσεις στα δύο βιβλία που έχω επιλέξει για ξεκίνημα, είναι δουλειές πρωτοεμφανιζόμενων και νεαρών συγγραφέων, του Μιχάλη Φουντουκλή και της Αγγελικής Σχοινά. Εννοείται ότι μόλις ανοίξω και επίσημα τις βορειοδυτικές πύλες, θα είναι ευπρόσδεκτες δουλειές συγγραφέων από όλη τη χώρα. Επίσης είμαι σε αναζήτηση επαγγελματικού χώρου, καθώς και σε αναζήτηση τυπογραφείου με το οποίο αν ευνοήσουν οι συνθήκες, θα συνεργάζομαι μόνιμα. Τουλάχιστον σήμερα ξεκίνησα από τα πολύ βασικά: βρήκα λογιστή.
Αυτά για τα μελλοντικά και επαγγελματικά. Τι διάβασα όμως αυτή την περίοδο; Διάβασα το δυστοπικό διήγημα του Δημήτρη Ευαγγελίδη, "Η μηχανή του κατεστημένου", που κυκλοφορεί απ' τις Εναλλακτικές Εκδόσεις, για το οποίο όμως θα γράψω αναλυτικά σε επόμενη ανάρτηση. Αυτές τις μέρες διαβάζω ένα ιστορικό μυθιστόρημα του γνωστού Ιταλού Valerio Massimo Manfredi, το "Γιο του ονείρου". Είναι το πρώτο βιβλίο μιας τριλογίας που αναφέρεται στο Μέγα Αλέξανδρο και πρόκειται για διεθνές best seller. Ο "Γιος του ονείρου" αναφέρεται στα πρώτα χρόνια της ζωής του Αλεξάνδρου και σε όλα όσα διαμόρφωσαν έναν από τους σημαντικότερους ανθρώπους στην ιστορία του κόσμου. Είμαι περίπου στη μέση και όντως είναι καλό βιβλίο- αν πέσει στα χέρια σας μην διστάσετε. Άλλωστε και εγώ το πήρα κάποτε με προσφορά από τον κυριακάτικο Ελεύθερο Τύπο. Η καλή μετάφραση είναι του Ευάγγελου Κεφαλλονίτη. Περισσότερα για το έργο του συγγραφέα μπορείτε να διαβάσετε και στο σχετικό (όχι ιδιαίτερως αναλυτικό) άρθρο της wikipedia. Αξίζει να τονίσω ότι σε μυθιστόρημα του Manfredi έχει στηριχθεί η μεγάλη χολυγουντιανή παραγωγή "Last Legion", η οποία βέβαια δεν τα είχε πάει και πολύ καλά, ειδικά σε κριτικές (5,4 στα 10 στο imdb και 17% στο rottentomatoes). Τέλος μπορείτε να διαβάσετε και την αποκλειστική συνέντευξη που είχε παραχωρήσει ο συγγραφέας στη Μαρία Γεωργοπούλου για το έκτο bookmarks. Στα links δεξιά πρόσθεσα το πολύ ενδιαφέρων ιστολόγιο Ηλεκτρονικός Αναγνώστης, που απευθύνεται στην ελληνική κοινότητα e-αναγνωστών, καθώς και το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου στο οποίο οι εξερευνητές της γλώσσας μάλλον θα βρουν έναν από τους αγαπημένους τους προορισμούς. Και ολοκληρώνω με δύο επερχόμενες παρουσιάσεις βιβλίων. Αρχικά την Τρίτη 26 Οκτωβρίου ο φίλος Νίκος Αραπάκης παρουσιάζει το πολύ καλό μυθιστόρημά του "Δίκιο" στο βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης, στα Γιάννενα. Λεπτομέρειες μπορείτε να βρείτε και στο σχετικό event στο facebook. Σύντομα θα γράψω και αναλυτική παρουσίαση του βιβλίου. Και στις 19 Νοεμβρίου στο βιβλιοπωλείο Παπασωτηρίου της Πάτρας θα παρουσιάστει το καινούργιο βιβλίο του Νίκου Καρακάση, "Βασιλιάς Ίκελος". Θα συμμετέχω και εγώ, ενώ μια πρώτη γνωριμία με το συγγραφέα μπορείτε να κάνετε με μια επίσκεψη στη σελίδα του.
ΥΓ: Αν είστε φίλος φίλων μου στο facebook, μπορείτε να ρίξετε μια ματιά σε μια κωμικοτραγική ιστορία που ανεβάζω σε συνέχειες στις σημειώσεις μου.
Πλησιάζουμε στο τέλος του Σεπτεμβρίου και αφού ξεκινάει μία νέα σεζόν είναι ώρα και για νέες κινήσεις. Εννοείται η εποχή δεν ευνοεί τίποτα, αλλά αν περιμένουμε να απεγκλωβιστούμε από την οικονομική κρίση κτλ, μάλλον θα γεράσουμε. Αποφάσισα μες στους επόμενους μήνες να ιδρύσω έναν εκδοτικό οίκο με έδρα τα Γιάννενα και κατεύθυνση το μυθιστόρημα. Αρχικά θα είναι ένα μικρό project, αλλά ελπίζω να πάει καλά και σύντομα να μπορεί να στεγάσει πολλούς και καλούς συγγραφείς. Πιο αναλυτικά θα γράψω αργότερα, ίσως δημιουργήσω και ένα ιστολόγιο ως σελίδα του εκδοτικού, όταν αποφασίσω το όνομα (που τελικά είναι πολύ δύσκολη διαδικασία, μέχρι στιγμής έχω καταλήξει στο "Βορειοδυτικές Εκδόσεις"). Ας προχωρήσουμε όμως σε δύο βιβλία που διάβασα το τελευταίο διάστημα και στην παρουσίαση ενός πρωτότυπου λογοτεχνικού περιοδικού.
Περηφάνια και προκατάληψη και Ζόμπι
Seth Graham-Smith + Jane Austen, εκδ. Πλατύπους
Είναι ένα βιβλίο που έχω αναφέρει αρκετές φορές και στηρίζεται σε μια αλλοπρόσαλλη και εκ πρώτης όψεως βέβηλη συνταγή. Κάποιοι τρελοί εκδότες στην Αμερική (quirk books) είχαν πριν δύο χρόνια την ιδέα να πάρουν μερικά κλασικά αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και να τα μετατρέψουν σε κάτι που μπορεί να χαρακτηριστεί από εκκεντρικό μέχρι αρρωστημένο. Στην ερώτηση του πώς μπορεί ένα βιβλίο να γίνει καλύτερο, απάντησαν ευθαρσώς «με την προσθήκη Ζόμπι». Ζόμπι; Ναι, γιατί όχι;
Ο Αμερικάνος Γκράχαμ Σμιθ πήρε με ευλάβεια το θρυλικό βιβλίο της Τζέιν Όστεν «Περηφάνια και Προκατάληψη» (πρωτοεκδόθηκε το 1813) και άνοιξε λίγο την υπόθεση ώστε να περιλάβει και τους συμπαθείς απέθαντους. Έτσι προέκυψε ένα νέο είδος λογοτεχνίας (mashup) που προσέλκυσε ένα μέρος του αναγνωστικού κοινού- κατ’ αρχάς από περιέργεια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το εγχείρημα δεν στερείται λογοτεχνικών αρετών.
Σύμφωνα με την μεταμορφωμένη ιστορία, η βικτωριανή Αγγλία μαστίζεται από μαζικές εμφανίσεις άμυαλων ζόμπι τα οποία επιτίθενται στους αξιότιμους υπηκόους του στέμματος. Παράλληλα όμως η ζωή των πρωταγωνιστών κυλάει -σχεδόν- κανονικά και η Λίζυ ερωτεύεται σιγά σιγά τον απρόσιτο και υπερόπτη κύριο Ντάρσυ. Όλα αυτά βέβαια είναι εφικτά γιατί τα δικαιώματα του βιβλίου έχουν περάσει σε public domain πλέον, όπως και κάθε έργο του οποίου ο δημιουργός έχει πεθάνει για τουλάχιστον μισό αιώνα.
Στην Ελλάδα το «Περηφάνια και Προκατάληψη και Ζόμπι» κυκλοφορεί απ’ τις εκδόσεις Πλατύπους σε πολύ καλή μετάφραση του Χριστόδουλου Λίθαρη και αξίζει να κάνετε τον κόπο να το διαβάσετε. Η ιστορία είναι καλογραμμένη, έχει ενδιαφέρον και διαβάζεται γρήγορα. Άλλωστε σύμφωνα με την παράφραση της διασημότερης εισαγωγής της βρετανικής λογοτεχνίας: «Είναι πανθομολογούμενη αλήθεια ότι ένα ζόμπι που έχει βρει μυαλά οπωσδήποτε θα χρειάζεται περισσότερα».
Αν σας αρέσει τότε προτείνω να αναζητήσετε στα αγγλικά και μερικά ακόμα από τα υπόλοιπα «τερατουργήματα» της ίδιας σειράς: «Sense and sensibility and sea monsters», «Android Karenina», «Jane Slayre» και «Abraham Lincoln, Vampire Hunter». Τέλος, αν σας άρεσε πάρα πολύ η ιδέα μπορείτε να δοκιμάσετε κι εσείς τη συγγραφική σας τύχη σε κάτι με ελληνικό χρώμα. Πχ «Τα μυστικά του βάλτου των βαμπίρ», «Αλέξης Ζορμπάς και Ζόμπις» ή «Τα απομνημονεύματα του στρατηγού βρικόλακα Μακρυγιάννη».
Last Wish
Andrzej Sapkowski, εκδ. Orbit
Αυτό είναι ξενόγλωσσο και αν θέλετε να το διαβάσετε θα πρέπει ή να το παραγγείλετε από το Amazon ή να το αναζητήσετε σε κάποιο ενημερωμένο βιβλιοπωλείο. Φυσικά θα αναρωτηθείτε «γιατί να μπούμε σε τόσο κόπο» και είναι μια δίκαιη ερώτηση μιας και το «Last Wish» απευθύνεται αποκλειστικά σε αναγνώστες του φανταστικού. Πρόκειται για ένα φάνταζυ, γραμμένο το 1993 από τον Πολωνό Αντρέι Σαπκόφσκι και έτσι έχει εκ κατ’ αρχήν μια ξεχωριστή σλάβικη ατμόσφαιρα. Πρωταγωνιστής της σειράς είναι ένας γνωστός χαρακτήρας, ο Γκέραλντ απ’ τη Ρίβια, ένας κυνηγός τεράτων (witcher ή hexer) του οποίου οι περιπέτειες μοιάζουν βγαλμένες από θρύλους και παραμύθια. Ο Γκέραλντ περιδιαβαίνει έναν φανταστικό μεσαιωνικό κόσμο, λαμβάνει μέρος σε συναρπαστικές μονομαχίες και αντιμετωπίζει ηθικά διλήμματα. Έχει χρώμα αντιήρωα και οι αποφάσεις του συχνά κινούνται από πάθη.
Ουσιαστικά το «Last Wish» (2007) είναι μία συλλογή διηγημάτων που σκοπό έχει να εισάγει τον αναγνώστη στον κόσμο του witcher. Το επόμενο βιβλίο της σειράς που μεταφράστηκε στα αγγλικά ήταν το «Blood of elves» το 2009 και την επόμενη χρονιά αναμένουμε το «Times of contempt». Στη σειρά των βιβλίων Witcher στηρίχθηκε και το ομώνυμο πολύ επιτυχημένο παιχνίδι για υπολογιστές, του οποίου το sequel αναμένεται μέσα στο 2011. Όπως γίνεται αντιληπτό αυτή ήταν και η αφορμή της μετάφρασης των βιβλίων στα αγγλικά, τόσα χρόνια μετά την κυκλοφορία των πρωτότυπων. Τέλος, δεν υπάρχει στον ορίζοντα κανένα σχέδιο για κυκλοφορία των βιβλίων στη γλώσσα μας.
Πρόκειται για ένα νέο περιοδικό που κυκλοφόρησε αυτή την εβδομάδα και έχει να κάνει με το λαϊκό ελληνικό παραμύθι και όσα συμβαίνουν γύρω από αυτό. Νομίζω θα έχει ενδιαφέρον ως εγχείρημα και θα διαπιστώσετε ότι λαϊκά παραμύθια γράφονται και στις μέρες μας και μάλιστα καλά. Επίσης στην ύλη του θα μπορείτε να διαβάσετε και εξειδικευμένα σχετικά άρθρα μιας και οι σκοποί του περιοδικού είναι και διδακτικοί (το Παραμύθι μοιράζεται δωρεάν και σε νοσοκομεία και σε ειδικά σχολεία). Την έκδοση του περιοδικού έχει αναλάβει το Όναρ (θεραπεία μέσω τέχνης για το άρρωστο παιδί).
Η κυκλοφορία του Παραμυθιού θα είναι τριμηνιαία, η τιμή τεύχους θα είναι 8 ευρώ και η ετήσια συνδρομή θα ανέρχεται στα 30 ευρώ. Σε περίπτωση που ενδιαφέρεστε να γίνετε συνδρομητές ή να αναζητήσετε περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήστε με την υπεύθυνη Αγγελική Σχοινά στο angeliki_schoina@hotmail.com
Τα περιεχόμενα του φθινοπωρινού τεύχους είναι τα παρακάτω:
5. Τι είναι για ‘μας το Παραμύθι 9. Προ-λόγος, Σπύρος Αλ.Καββαδίας 11. Το λαϊκό παραμύθι στο σύγχρονο νηπιαγωγείο-σχολείο, Αναστασοπούλου Βιβή, Καραχάλιου Ρούλα 25. Το παραμύθι των παιδιών- παραμύθια γραμμένα απ’ τα παιδιά, Αγγελική Σχοινά 38. Ησίοδος, Θοδωρής Κασαπίδης 41. Παραμύθια- Σχόλια στην επικαιρότητα-Δέκα παραμύθια για την κρίση 65. Η ζωή σαν παραμύθι, Βιργινία Ιωαννίδου 68. Γιορτή παραμυθιού στην αυλή του δημοτικού σχολείο Μαυροχωρίου, Σόνια Ευθυμιάδου- Παπασταύρου 94. Πρωτόγονο –Μικρή Εισαγωγή, Ελισάβετ Αρσενίου 95. Νεοελληνικό λαϊκό παραμύθι- Δεκαπέντε παραμύθια νέων ελλήνων και λαϊκών συγγραφέων 128. Φτιάξε καρδιά μου το δικό σου παραμύθι
Τι έχουμε να περιμένουμε τις επόμενες εβδομάδες; Το δέκατο τεύχος του Bookmarks και το δεύτερο «Παράθυρο Δρόμου», το αυτό-οργανωμένο λογοτεχνικό περιοδικό τοίχου που φτιάξαμε στην Πάτρα. Για να το διαβάσετε θα πρέπει μάλλον να το πετύχετε κολλημένο σε κάποιον τοίχο ή να μας βρείτε στο facebook. Πάντως είναι μια ιδέα που σκέφτομαι να μεταφέρω και στα Γιάννενα (επιστρέφοντας στην πόλη συνάντησα με έκπληξη ένα λογοτεχνικό free press το οποίο αγνοούσα, το "Αντί Χ Λόγου"- είναι ωραίο να γίνονται πράγματα).
Επίσης -σε ένα νέο που με χαροποίησε ιδιαίτερα- με λίγη υπομονή ως τα επόμενα Χριστούγεννα, θα διαβάσουμε το παιδικό φάνταζυ "Νοέλα" του φίλου Γιώργου Χατζηκυριάκου, που συμφώνησε με τον Κέδρο. Είχα τη χαρά να διαβάσω την αρχή του βιβλίου πριν καιρό και αν θέλετε να γνωρίσετε καλύτερα το Γιώργο μπορείτε να ξεφυλλίσετε και το ιστολόγιό του.
Κάπου εδώ αδειάζει η κλεψύδρα. Στην επόμενη ανάρτηση καλώς εχόντων των πραγμάτων θα φιλοξενήσω και μια συνέντευξη του Νίκου Αραπάκη για το «Δίκιο» του, το πολύ καλό ιστορικό μυθιστόρημα που αφηγείται την πορεία ενός ανθρώπου κατά τη διάρκεια των ταραγμένων ετών του εμφυλίου.
Όλο υποσχέσεις έδινες…
με μικρές σιωπές και αποσιωπητικά..
Με πνιχτά γέλια, σαρκασμό και
μια βραχνάδα ανεπιτήδευτη τις μικρές ώρες της νύχτας…
Θέλεις να με δεις… τρεις μήνες τώρα
θέλεις να με δεις….κάθε μέρα με βεβαιώνεις…
μα δεν έρχεσαι…
Πέρασε αρκετός καιρός απ’ την τελευταία μας συνάντηση, όπως και απ’ την τελευταία φορά που μιλήσαμε για ποίηση (ναι, υπάρχει ακόμα ως είδος). Τότε ήταν ο Δημήτρης Μουζάκης και η αυτάρεσκη σιωπή του. Σήμερα το λόγο παίρνει μία πολύ καλή φίλη η Άννα Νιαράκη, που κλέβει χρόνο από τη χημεία για να την αφιερώσει στην τέχνη (ή μπορεί να συμβαίνει και το αντίθετο). Νομίζω τελικά υπάρχει μια αναλογία και όπως ενώνονται τα στοιχεία στις ενώσεις, έτσι ενώνονται και οι λέξεις στους στίχους.
Εγώ γιατί σε περιμένω ;…
Γιατί μένω ξύπνια περιμένοντας ;
Γιατί κάνω κύκλους έξω από το σπίτι σου ;
Δεν ξέρω καν αν θέλω να σε δω-
μου φτάνει μόνο που δεν
εκπληρώνεις την υπόσχεση…
Με την Άννα μας συνδέουν πολλά πράγματα, πέρα απ' το ότι μένουμε στην ίδια πόλη και βρισκόμαστε κάθε Πέμπτη στις λογοτεχνικές συναντήσεις του Φυσιολακτρικού Συλλόγου Πατρών. Ένα από αυτά είναι η διακαής ανησυχία του να κάνουμε συνέχεια καινούργια βήματα (μπρος, πίσω, πάνω, κάτω, δεν έχει σημασία). Από αυτές τις συνιστώσες είχε προκύψει και λίγο καιρό πριν το Παράθυρο Δρόμου, ένα freepressτοίχου το οποίο έχουμε δημιουργήσει μαζί με το Νίκο Κονδύλη ("κύτταρα τέχνης" το ιστολόγιό του) και την Έλενα Λαμπροκωστοπούλου. Αν δείτε ποίηση κολλημένη σε τοίχους, υπάρχει η πιθανότητα να είμαστε εμείς (ή κι εσείς- οι τοίχοι είναι καθρέφτες).
Κι όσο εσύ τάζεις…τόσο εγώ
θέλω…εγώ που ήμουν άνετη
τώρα σου τηλεφωνώ καθημερινώς…
κι όλο ρωτάω…θα έρθεις ;…
Έχω διαβάσει πολλά κείμενα της Άννας, και πεζά και ποιήματα και μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι γράφει πολύ καλά και ακόμα περισσότερο, πιστεύω ότι χάνετε κάτι πολύτιμο αν δεν διαβάσετε έστω μερικές γραμμές δικές της. Μέσα στο καλοκαίρι η Άννα έκανε την πρώτη απόπειρα να κοινωνήσει τα λογοτεχνικά παιδιά της και έτσι συστήνεται στο ευρύτερο κοινό με το «Τετράδιο Πειραμάτων», μια ποιητική συλλογή που είμαι σίγουρος ότι ένα μέρος της γράφτηκε ανάμεσα σε πειραματικούς σωλήνες, καλλιέργειες μικροοργανισμών και ροτοβάπορες.
Τώρα τελευταία μάλιστα…άλλαξα
ερώτηση..
«Να έρθω ;»
«όχι σήμερα», τρεις μήνες όχι σήμερα…
Το «Τετράδιο Πειραμάτων» περιλαμβάνει ποιήματα που γράφτηκαν τα τελευταία χρόνια: άλλα που κυοφορούνταν για μήνες και άλλα που ξεχύθηκαν στο χαρτί μέσα σε λίγα λεπτά. Αρκετά έχουν κοινό παρανομαστή τη μοναξιά, αλλά δεν χρειάζονται υπερανάλυση, ούτε να προσπαθήσετε να μαντέψετε τι σκεφτόταν η ποιήτρια. Είναι ποιήματα που χαίρομαι να διαβάζω και να ξαναδιαβάζω, ποιήματα που έχουν γραφτεί για να χαραχτούν στο μυαλό σας και να τα χαράξετε σε κάποιο θρανίο. Στα γενικά, ο τίτλος δίνει το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Άννας, η καλαίσθητη έκδοση κυκλοφορεί από τη «Χαραμάδα», ενώ το πολύ όμορφο εξώφυλλο έχει σχεδιάσει η Έλενα Λαμπροκωστοπούλου. Στα ειδικά και για να γνωρίσετε καλύτερα την Άννα Νιαράκη και την ποίησή της, τής ζήτησα να μου απαντήσει σε μερικές ερωτήσεις. Και από αυτές προέκυψε η συνέντευξη που ακολουθεί (αναγκάστηκα να λογοκρίνω την τελευταία ερωταπάντηση, που θα ενδιέφερε ιδιαίτερα τους φίλους κυνηγούς).
Κι όσο λες όχι τόσο θέλω το ναι…
Γιατί το έκρυψες ; γιατί μου έκρυψες
πως ήσουν συλλέκτης γραμματοσήμων ;…
- Άννα διαλέγεις ποίηση ή επιστήμη; Είναι εύκολο να συνδυάζεις αυτά τα δύο; Η συγγραφή είναι χόμπι, διέξοδος έκφρασης ή κάτι σημαντικότερο στη ζωή σου; - Δεν θα μπορούσα πραγματικά να επιλέξω ένα από τα δύο. Διαλέγω να είμαι εγώ, όπως μπορώ, μετέωρη μεταξύ δύο αντικειμένων που απαιτούν την πλήρη αφοσίωση, την παράδοση, την συγκέντρωση. Δεν συνδυάζονται εύκολα. Η έρευνα έχει εξαντλητικά ωράρια, η ποίηση απαιτεί χρόνο αποφόρτισης και ελευθερία που στην καθημερινότητά μου είναι δυσεύρετα. Παρ’ όλα αυτά, τις νύχτες, εις βάρος του ύπνου, εφευρίσκεται χρόνος. Θα μπορούσα να πω, πως εξασκώ την επιστήμη μου ημερησίως και διάγω τον ποιητικό μου βίο μεταμεσονύκτια.Η ποιητική γραφή δεν είναι χόμπι ούτε διέξοδος έκφρασης. Χόμπι δεν έχω και εκφράζομαι αρκετά ελεύθερα για να μην είναι αναγκαία η διέξοδος. Η ποιητική γραφή είναι σύμφυτη. Γράφω πριν ακόμα μάθω αλφάβητο, στα τετράδια του μυαλού μου.
- Η ποίηση εξελίσσεται; Μήπως στις μέρες μας ένα κομμάτι της έχει μεταφερθεί στο διαδίκτυο; Πόσο αυτό μπορεί να την επηρεάσει και πόσο το εκμεταλλεύεσαι εσύ ως μέσο; - Η ποίηση εξελίσσεται, όταν εξελίσσονται οι άνθρωποι που τη γράφουν. Η σύλληψη της ποιητικής ιδέας μπορεί να είναι κοινή, η απόδοση όμως και η τελική γέννηση του ποιήματος εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον ποιητή / ξενιστή που αναλαμβάνει την κυοφορία της. Ο ποιητής είναι ένα μέσο έκφρασης της Μούσας. Όσο περισσότερο εξελίσσεται, τόσο μεγαλώνουν οι πιθανότητες να αποδώσει σωστά την ποιητική Ιδέα.
Το διαδίκτυο είναι απλά ένα μέσο επικοινωνίας. Χαίρομαι που η ποίηση μεταφέρεται εκεί. Χαίρομαι όταν η ποίηση μεταφέρεται παντού. Κάθε άνθρωπος θα πρέπει να μπορεί να έχει ελεύθερη πρόσβαση στην Τέχνη. Η τέρψη της ψυχής είναι δικαίωμα. Το γεγονός ότι πλέον έχεις άμεση και ανοιχτή πρόσβαση στο ποιητικό έργο, το καταγεγραμμένο-αναγνωρισμένο αλλά και σε σύγχρονες φωνές, νέες τάσεις και ρεύματα μόνο καλό μπορεί να είναι. Η τριβή με το αντικείμενο και το αναπάντεχο που πιθανόν να βρεις στο διαδίκτυο, μπολιάζουν τη γραφή σου χωρίς καν να το συνειδητοποιείς.
Είμαι παιδί της γενιάς μου. Διατηρώ ιστολόγιο και σελίδα σε υπηρεσία κοινωνικής δικτύωσης. Σίγουρα βοηθά στην προβολή και τη δικτύωση, αναλόγως βέβαια και τι προσδοκεί κανείς. Εγώ θέλω απλά να επικοινωνώ. Μου φτάνει.
- Ποιοι και πόσοι διαβάζουν ποίηση στην Ελλάδα; Στην εποχή της ταχύτητας και της αμεσότητας δεν θα έπρεπε η ποίηση να κερδίζει συνέχεια έδαφος στις επιλογές των αναγνωστών; - Ποιοι και πόσοι διάβαζαν ποίηση ανέκαθεν; Λίγοι θα έλεγα. Θεωρώ πως στις μέρες μας η κοινωνία δείχνει μια αργή στροφή προς την ουσία, ίσως γιατί σιγά σιγά οι μάσκες πέφτουν και η απομυθοποίηση της ευτυχίας μέσω του καταναλωτισμού είναι πλέον γεγονός ακόμα και για τον πιο ανυποψίαστο. Ο άνθρωπος υπήρξε εδώ και χρόνια στερημένος της ατομικότητάς του, ένα υλικό της μάζας, αξεχώριστο από τον διπλανό του, μέσα σε ένα χαρμάνι ισοπεδωτικών χειραγωγήσεων.
Ο άνθρωπος στο καπιταλιστικό σύστημα, είναι ο άνθρωπος καταναλωτής, φορολογούμενος, μια μαριονετούλα που η ύπαρξή της θεωρείται αναλώσιμη. Τα συστήματα αυτά δεν ευνοούν την ελεύθερη σκέψη, δεν ευνοούν την αφύπνιση. Και για χρόνια η ποίηση και η τέχνη γενικότερα είχαν θεωρηθεί πολυτέλειες και ελιτίστικες απασχολήσεις. Είναι καιρός νομίζω να επαναπροσδιορίσουμε το ρόλο της ψυχής στη ζωή μας.
- Υπάρχουν τα διαβόητα “κυκλώματα” στο χώρο των ποιητών; Και αν υπάρχουν σε τι εξυπηρετούν; Πες την αλήθεια, εσύ σε ποια ποιητική συμμορία ανήκεις; - Τα "κυκλώματα" υπάρχουν παντού. Πάντα θα βρίσκεται κάποιος να εκμεταλλευτεί την ανάγκη του διπλανού του. Σίγουρα και στο χώρο των εκδόσεων / πωλήσεων κτλ θα υπάρχουν συμφέροντα που εξυπηρετούνται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, αλλά αυτά αποφασίζεις νωρίς εάν σε αφορούν ή όχι. Δεν ανήκω σε καμία συμμορία, αμετανόητα ανένταχτη. Αν θες να με βάλεις κάπου, ίσως στο υπόγειο της Κοραή κάθε Πέμπτη, να διαβάζω ποιήματα με φίλους και να συζητάμε παρέα για το επόμενο τεύχος του Παράθυρου Δρόμου. Μέχρι εκεί.
- Ποιους σύγχρονους ποιητές διαβάζεις και ποιους βαριέσαι αφόρητα; - Διαβάζω αρκετά. Προσφάτως ανακάλυψα με αφορμή την ταινία και το αφιέρωμα του Τηλέμαχου Τσαρδάκα, την ποίηση του Δημήτρη Κάββουρα και ομολογώ ότι με έχει κερδίσει. Από νέες φωνές, εκτιμώ την ποίηση του Γιάννη Λειβαδά, θεωρώ ότι έχει προσωπικό στίγμα που ξεχωρίζει. Αγαπώ Sylvia Plath, T.S Eliot, e.e. cummings, Τάσο Λειβαδίτη, Κώστα Καρυωτάκη, Charles Bukowsky και θα μπορούσα να γράψω άλλα τόσα ονόματα ετερόκλιτων ρευμάτων και επιρροών, σύγχρονών μου και μη.
Αυτό που θα ήθελα να αναφέρω είναι ότι τον τελευταίο καιρό μέσω των συναντήσεων στο υπόγειο του ΦΣΠ στην Κοραή αλλά και λόγω του Παράθυρου Δρόμου, όπως και μέσω της σελίδας στην υπηρεσία κοινωνικής δικτύωσης έχω έρθει σε επαφή με πραγματικά σύγχρονες φωνές και με χαρά βλέπω ότι υπάρχουν άνθρωποι που τους απασχολεί η ποίηση, η ποιητική γραφή και η εξέλιξη.
Με ρωτάς ποιους βαριέμαι αφόρητα. Όλους αυτούς που γράφουν με στόμφο και μαεστρία, κατασκευάζοντας ένα άδειο κλουβί από λέξεις. Ακόμα και για το τίποτα να θες να γράψεις θα πρέπει πρώτα να έχεις νιώσει τι είναι.
- Γράφεις και στ’ αγγλικά; Θα μοιραστείς λίγους απ’ τους στίχους σου;
alterachronism
[…]
It is the shadow
that scatters the light
against the wall
and not the wall
that scatters the light.
This inversion puzzles me,
it throws me devoid
(in the sense arena)
to fence with irrational…
- Πόσο σημαντικό είναι το βήμα τις έκδοσης; Ποιοι είναι οι επόμενοι στόχοι σου μετά το “Τετράδιο Πειραμάτων”; - Η έκδοση ήταν κάτι που απέφευγα, κυρίως λόγω ιδεολογικών κολλημάτων που έτρεφα. Μπορώ να πω, όμως, ότι με γέμισε χαρά, δεν ξέρω τι σημαίνει αυτό για άλλους, για μένα σημαίνει πως έφυγε ένα βάρος και ξεστοίχειωσαν κάποια συρτάρια. Ήταν ένα στοίχημα τελικά.
Το Τετράδιο Πειραμάτων, είναι πραγματικά ότι περιγράφει ο τίτλος. Πειράματα ποιητικής γραφής. Πλέον θεωρώ πως μετά από αρκετά πειράματα, αρχίζω να βρίσκω ένα δρόμο που μου ταιριάζει. Η επόμενη ποιητική συλλογή μου για την οποία δεν θα βιαστώ καθόλου, θα είναι αρκετά διαφορετική.
- Πόσο εύκολο είναι να κάνεις κριτική σε ένα ποίημα; Πιστεύεις ότι υπό ορισμένη οπτική γωνία όλα τα ποιήματα μπορεί κάτι να προσφέρουν; - Κριτική μπορείς να ασκήσεις στα πάντα τα οποία σε αφορούν. Θεωρώ πως ακόμα και ένα κακό ποίημα από άποψη τεχνικής, μπορεί να έχει να δώσει από πλευράς αισθητικής και το ανάποδο. Το ζήτημα όμως είναι αν ένα κακό ποίημα μπορεί να λέγεται ποίημα, ή ποιητική απόπειρα για παράδειγμα. Τα έργα τέχνης επιζητούν και αποζητούν την αρτιότητα.
- Πόσο δύσκολο είναι να γεννηθεί ένα ποίημα; Διορθώνεις εξαντλητικά τα δικά σου; Υπάρχουν ποιήματα που αφού τους αφιέρωσες χρόνο δεν σε ικανοποίησαν και τα έστειλες στον κάδο ανακύκλωσης; Υποθέτω γράφεις στον υπολογιστή κατευθείαν, σωστά; - Σε λίγες μέρες τελειώνω ένα κείμενο με τίτλο «ο τόπος και το σώμα του ποιήματος» όπου επιχειρώ να προσεγγίσω τη δυσκολία γέννησης του, με όρους κοινωνικής ψυχολογίας και βιοχημείας. Θα σου απαντήσω τότε στο πρώτο σκέλος. Δεν διορθώνω εξαντλητικά, κάνω κάποιες διορθώσεις αλλά στην ουσία τα ποιήματά μου βασανίζονται αρκετά μέσα μου μέχρι να πάρουν τη μορφή τους. Δεν πετάω στον κάδο τίποτα, ακόμα και αυτά που έχω απαρνηθεί ολοκληρωτικά. Αυτές οι διαγραφές είναι και οι μόνες που μου ανήκουν. Φυσικά και γράφω με στυλό μαύρο ή μολύβι σε εισιτήρια, αποδείξεις, χαρτοπετσέτες, στα εργαστηριακά μου τετράδια, και προσφάτως σε ένα μικρό σημειωματάριο που απέκτησα μετά από παρότρυνση του Νίκου Κονδύλη.
- Ποιο είναι το απώτερο σύνορο της ποίησης; Οι στίχοι από ένα σκυλοτράγουδο, θα μπορούσαν να είναι ποίηση; Και τελικά υπάρχει κριτήριο για να χαρακτηρίσεις κάτι “σκυλοτράγουδο”; - Ότι σε ελευθερώνει απώτατο όριο έχει το φυσικό τέλος. Για σένα. Το ίδιο δεν παύει ποτέ να χάνει την ιδιότητά του. Τα σκυλοτράγουδα δεν είναι ποίηση. Δεν είναι καν τραγούδια. Είναι μια ευτέλεια από λέξεις και νότες, ένας ηχητικός ξεπεσμός. Τα λαϊκά τραγούδια από την άλλη, έχουν να επιδείξουν αρκετά δείγματα με φοβερή ποιητική αξία στη στιχουργική τους. Δεν υπάρχει κριτήριο για να χαρακτηρίσεις ένα τραγούδι σκυλοτράγουδο. Είναι αυταπόδεικτο.
***
Αν σας άρεσαν όσα διαβάσατε, μπορείτε να συνεχίσετε στο ιστολόγιο της Άννα ("Αντιποίηση") και στο κοντινότερο σας βιβλιοπωλείο. Εγώ κατεβάζω την αυλαία με ένα ακόμα πολύ όμορφο δείγμα από το "Τετράδιο Πειραμάτων", το Λαμπίρι.
Η λυπημένη πολιτεία των ανθρώπων.
Των ανθρώπων με τα χαμένα λογικά,
με τα χαμένα αισθήματα- που ασφυκτιεί
κάτω από σάρκινα σεντόνια,
κάτω από δανεικές μοναξιές-αναζητώντας
το δεκανίκι της ύπαρξης.
Σε θέλω, μου είπαν τα μάτια σου
Σε θέλω, μου είπε το κορμί σου
Κι εγώ,
αναζητώ αστροπολιτείες
διαφορετικές από αυτές που
συλλαμβάνουν οι κεραίες μου,
ίδιες μ’ αυτές που οι φλέβες σου
υπαγορεύουν.
Λίγες μέρες έμειναν μέχρι τις διακοπές, ίσως κάνω την επόμενη ανάρτηση από το κάμπινγκ στο μακρινό Γύθειο, εκτός αν την τελευταία στιγμή αποφασίσω να μην πάρω το laptopμαζί (που δεν το νομίζω). Τώρα είμαι στο μπαλκόνι, γκρίζα σύννεφα έχουν μαζευτεί πάνω απ’ τα Γιάννενα και σε λίγο ελπίζουμε να βρέξει. Έχοντας λίγη ώρα μέχρι τη νεροποντή, ας κάνουμε μια ανακεφαλαίωση σε μερικά βιβλία που πέρασαν από τα χέρια μου τις τελευταίες εβδομάδες.
Κρυφτό, Jack Ketchum, εκδ. Λογείον
Κάνει ζέστη, άρα θα είναι ευχάριστο να παγώσει το αίμα στις φλέβες σας και έτσι καταλήγουμε στο «Κρυφτό» του Αμερικάνου μετρ του είδους Jack Ketchum (στον οποίο κλασικά έχει απονείμει εύσημα ο Στέφεν Κινγκ). Το «Κρυφτό» δεν είναι γνήσιο σπλάτερ με κομμένα κεφάλια, μανιακούς δολοφόνους, εκρήξεις αδρεναλίνης και μπόλικο σασπένς. Θα έλεγα ότι είναι μια χαμηλών τόνων ιστορία, που καταλήγει βέβαια σε ένα τρομακτικό περιστατικό, στο οποίο εσκεμμένα δεν εστιάζει. Περισσότερο μου άρεσε γιατί το διάβασα ως μια νουβέλα ανάπτυξης χαρακτήρων, ένα δείγμα του πόσο μπορεί να εμβαθύνει ένας συγγραφέας πάνω στους ήρωές του. Καθώς οι σελίδες γυρνούσαν, πολλές φορές πήγε στο μυαλό μου ότι ήταν μια απλουστευμένη μορφή της "Μυστικής Ιστορίας" (Ντόνα Ταρτ, εκδ. Λιβάνη), ένα βιβλίο που είχα διαβάσει έπειτα από παρότρυνση της φίλης Δέσποινας και για αυτό την ευγνωμονώ. Έτσι θα σύστηνα το "Κρυφτό" όχι μόνο σε φανατικούς του τρόμου ή φανατικούς του δημοφιλούς συγγραφέα, αλλά και σε όσους θέλουν να διαβάσουν ένα καλό βιβλίο. Εντύπωση μού έκανε η προσεγμένη μετάφραση του Νίκου Ρούσσου, ενώ περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε και στο ιστολόγιο των εκδόσεων Λογείον.
Το διπλό όνειρο της γραφής, Χάρης Βλαβιανός - Χρήστος Χρυσόπουλος, εκδ. Πατάκη
Ένα βιβλίο που δεν είναι από έναν συγγραφέα (παρακάτω παρουσιάζω ένα ακόμα), αν και εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με μυθιστόρημα, αλλά με ένα έξοχο δοκίμιο περί συγγραφής. Ο Χάρης Βλαβιανός και ο Χρήστος Χρυσόπουλος -αμφότεροι βραβευμένοι από λογοτεχνικά περιοδικά και Ακαδημία Αθηνών-, αποφάσισαν ο ένας να βάλει την πένα και ο άλλος το μελάνι, προκειμένου να γράψουν έναν διαλογικό ταξίδι αναζήτησης του συγγραφικού ιδανικού. Στη διαδρομή συναντούν διαχρονικές μορφές της λογοτεχνικής ιστορίας, συνομιλούν με την ηχώ αποφθεγμάτων και οριοθετούν το πλαίσιο για μια ουτοπική τυποποίηση της γραφής. Επειδή, όμως μέσα στις γραμμές δεν χωράνε οι σκέψεις, οι συγγραφείς ξεφεύγουν, μπαίνουν σε ένα μπαλόνι που φουσκώνει με φαντασία και απογειώνονται με προορισμό της επιλογής σας.
Ποίηση, πεζός λόγος και φιλοσοφία μπλέκονται σε ένα έργο που δίνει συμβουλές χωρίς να γίνεται δασκαλίστικο και που σίγουρα θα κινήσει την περιέργειά σας. Παρ’ ότι με μια πρώτη ματιά δεν απευθύνεται σε όλους, το «διπλό όνειρο της γραφής» έχει τόσο ενδιαφέρον, που θα τολμήσω να το προτείνω και σε όσους αναζητούν ελαφρές επιλογές για την παραλία. Εννοείται, δε, ότι όποιος μεταφέρει τις σκέψεις του στο χαρτί, πρέπει να το διαβάσει πολύ προσεκτικά. Για εμένα σίγουρα μπήκε στη λίστα με τα αγαπημένα, ενώ μία δεύτερη γνώμη μπορείτε να πάρετε από τη Μαρία Τσουκανά και το 8ο τεύχος του Bookmarks. Παραθέτω και ένα όμορφο απόσπασμα:
9.4.2. Να μια σχετική στιχομυθία: Λούντβιχ Βιτγκενστάιν: "Πες μου, γιατί φαινόταν πιο εύλογο στους ανθρώπους ότι ο ήλιος γύριζε γύρω από τη γη, και όχι το ανάποδο;" Νόρμαν Μάλκολμ: "Προφανώς γιατί αυτό έβλεπαν στον ...ουρανό". Λούντβιχ Βιτγκενστάιν: "Μάλιστα. Και τι θα έβλεπαν αν η γη γύριζε γύρω από τον ήλιο;" (από την ταινία του Ντέρεκ Τζάρμαν "Βιτγκενστάιν", 1993)
Όταν έκλαψε ο Νίτσε, Irvin Yalom, εκδ. Άγρα
Κατά πάσα πιθανότητα θα το έχετε διαβάσει και σίγουρα θα έχετε ακούσει να μιλούν για αυτό με πολύ κολακευτικά σχόλια- άλλωστε στη χώρα μας είχε κάνει μεγάλη επιτυχία. Δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να γράψω πολλά για τον πασίγνωστο ψυχολόγο Γιάλομ ή για το εγκεφαλικό παιχνίδι ασθενούς Νίτσε και γιατρού Μπρόιερ που εκτυλίσσεται με φόντο τη Βιέννη στα τέλη του 19ου αιώνα. Εξαιρετικός συγγραφέας, εξαιρετικό βιβλίο (τιμημένο με βραβείο κοινοπολιτείας, να το διαβάσετε οπωσδήποτε. Το καλό είναι ότι αν σας αρέσει, τότε υπάρχουν πολλά ακόμα βιβλία από τον ίδιο συγγραφέα για να βυθιστείτε χαρούμενοι.
Το μυθιστόρημα των 12, συλλογικό, Εμπειρία Εκδοτική
Από τον Νίτσε, στους αντίποδες. Είχα μεγάλη περιέργεια να διαβάσω το «12». Πρώτη φορά άκουσα για αυτή την προσπάθεια μέσω facebook και είναι ένα μυθιστόρημα που συνέθεσαν δώδεκα διαφορετικοί συγγραφείς. Ξεκίνησε μια ιστορία ο ποιητής Μίλτος Γήτας γράφοντας το πρώτο κεφάλαιο (και ουσιαστικά ο οργανωτής της προσπάθειας), συνέχισε η Παυλίνα Κωνσταντάρα στο δεύτερο και κάπως έτσι φτάσαμε μέχρι το δωδέκατο κεφάλαιο που είχε αναλάβει ο Δημήτρης Κωνσταντάρας, ο οποίος ήταν και ο επιμελητής. Ανάμεσά τους πέρασαν οι: Εύη Γνωστοπούλου, ο Βαγγέλης Αυγουλάς, η Ράνια Αηδώνη, η Μαρίνα Καρπόζηλου, η Χριστίνα Κόλλια, η Μαρία Κατούφα, η Ελίνα Οικονόμου, ο Μιλτιάδης Δημητρίου και η Ελένη Βασιλοπούλου.
Δεν γνωρίζω αν απ’ την αρχή υπήρχε ένας ολοκληρωμένος σκελετός της ιστορίας πάνω στον οποίο δούλεψαν οι δώδεκα συγγραφείς ή αν ο καθένας είχε απόλυτη ελευθερία να οδηγήσει την πλοκή εκεί που ήθελε. Διαβάζοντας το βιβλίο κατέληξα ότι έγινε το πρώτο, γεγονός που είχε δύο σημαντικές επιπτώσει, μία αρνητική και μία θετική. Η ιστορία του «12» είναι μελοδραματικών τόνων, τόσο ώστε θα μπορούσε να είναι και το σενάριο μιας, απίθανων συμπτώσεων, φτηνής τηλεοπτικής παραγωγής. Παρ’ όλα αυτά η ιστορία έχει συνοχή και τηρείται ένα βασικό ρακόρ (να δανειστώ ορολογία απ' την καρέκλα του σκηνοθέτη) κάτι που ομολογώ ότι δεν περίμενα. Γνωρίζω από πρώτο χέρι ότι οι προσπάθειες ομαδικής συγγραφής είναι υπερβολικά (και ίσως αναίτια) απαιτητικές και πάντα θεωρούσα ότι το τελικό αποτέλεσμα δύσκολα μπορεί να σταθεί ως ολοκληρωμένο έργο. Το μυθιστόρημα των 12 καταφέρνει τουλάχιστον να κρατηθεί στα επίπεδα του βιβλίου. Μέτριου μεν, βιβλίου δε. Το 12 δεν μου άρεσε και για να υποστηρίξω τη γνώμη μου θα καταφύγω σε έναν χαρακτηριστικό διάλογο του βιβλίου μεταξύ δύο γυναικών σε ένα νεκροταφείο, όταν πλέον έχουν αποκαλυφθεί διάφορες απίθανες συνωμοσίες:
-Όποιος τολμήσει να αγγίξει το γιο μου θα τον θάψω με τα ίδια μου τα χέρια! Ζωντανό. Αν εσύ ζεις για να τον δεις ανάπηρο, εγώ ζω για να είμαι ο φύλακας-άγγελός του! Μόνο γι’ αυτό ζω! Μόνο γι’ αυτό!
Η Νίκη λυσσομανούσε ανυποχώρητη. Και η Ασπασία «χτύπησε». Άγρια.
-Να τον χαίρεσαι λοιπόν! Είναι λεβέντης! Αυτός σχεδίασε το ατύχημα που… σακατεύτηκε ο Θωμάς ΜΟΥ! Τα άκουσα όλα από την ντούμπλεξ συσκευή του τηλεφώνου εκείνο το τρισκατάρατο απόγευμα! Αλλά… αλλά… δεν πρόλαβα να κάνω τίποτα. Όπως πάντα.
Η Ασπασία άδειασε. Έμεινε ένα μαύρο στοιχειωμένο ρούχο.
Η Νίκη τρέκλισε.
Η καρδιά της «έτριξε».
Έσκυψε μπροστά, σφίγγοντας τις γροθιές της πάνω στο στομάχι της. Σαν να ήθελε να προστατευθεί από μιαν απώλεια τελειωτική. Αόρατη και υπαρκτή μαζί.
Είδε απέναντί της την τρέλα της και το θάνατό της αντάμα.
Την προσκαλούσαν.
Της ζητούσαν να διαλέξει.
Της έταζαν λύτρωση.
Έψαξε απεγνωσμένα ένα οχυρό με πολεμίστρες.
Η εικόνα του Πέτρου ξετυλίχθηκε θριαμβευτικά μπροστά από το δίλημμα.
-Ψέματα! κραύγασε. Σαν να ανακάλυψε από την αρχή τον κόσμο.
-Δεν πρόλαβα να κάνω τίποτα… τίποτα… τίποτα… τίποτα… τίποτα!
Δεν πρόσθεσα ούτε ένα «τίποτα». Αλλά επίσης χαρακτηριστικό είναι προς το τέλος του βιβλίου μία έξυπνη μετα-παραδοχή ενός από τους δώδεκα. Ρωτάει ο ένας ήρωας τον άλλον: «Και τι δουλειά είχε ο Έκτορας στην τράπεζα την ώρα της ληστείας; Σε τι εξυπηρετούσε να βρίσκεται εκεί;». Και απαντάει ο άλλος με ειλικρίνεια: «Ανόητο το σενάριο και εκ των υστέρων μοιάζει εντελώς χαζό, αλλά έτσι έγινε».
Ελπίζω να μην έγινα πολύ αυστηρός, προσπάθησα με τα αποσπάσματα να αποδώσω την ατμόσφαιρα του βιβλίου. Παραδόξως το μόνο κεφάλαιο που με ικανοποίησε ήταν το τελευταίο του κυρίου Κωνσταντάρα. Ήταν καλογραμμένο και κατάφερε να δώσει ένα συγγραφικό επίχρισμα σε όσα είχαν προηγηθεί.
Τελικά αξίζει να αφιερώσετε χρόνο στο «12»; Εγώ το έκανα καθαρά από λόγους περιέργειας και δεν έμεινα ευχαριστημένος. Δυστυχώς δεν θα συγκαταλέγεται στα βιβλία που θα προτείνω σε φίλους. Όχι ότι είναι χειρότερο από βιβλία που κυκλοφορούν με το τσουβάλι στις μέρες μας και κατακλύζουν τις βιτρίνες των βιβλιοπωλείων. Πάντως μπορεί και για την αρνητική μου γνώμη να φταίει και ότι οι αναγνωστικές μου προτιμήσεις είναι διαφορετικών προσανατολισμών. Αν όμως σας αρέσουν τα best seller με πολλές βροχές, αγάπες, τσιγάρα, ποτάμια, χωρισμούς, σουίτες κλπ, μπορεί να αξίζει να του ρίξετε μια ματιά.
Αυτά τα γλυκόπικρα για σήμερα. Αν διψάτε για περισσότερες κριτικές ή ψάχνετε περισσότερες προτάσεις, θα πρότεινα να συνεχίσετε την ανάγνωση στο «Διαβάζοντας», το άρτιο βιβλιοφιλικό ιστολόγιο της Κατερίνας Μαλακατέ. Σας χαιρετώ, πηγαίνω να ετοιμάσω βαλίτσες και να διαλέξω δύο βιβλία για να πάρω μαζί μου. Την επόμενη φορά που θα συναντηθούμε θα έχω φέρω μαζί μου και την Άννα Νιαράκη να σας συστήσω, να μιλήσουμε για το "Τετράδιο Πειραμάτων" και ζώδια.
ΥΓ: Και ναι, όχι απλώς βρέχει, αλλά μια μίνι θεομηνία με κεραυνούς και χαλάζι αποφάσισε να καταστρέψει την Ήπειρο.
Οι πρώτες μέρες του Αυγούστου κυλάνε απελπιστικά αργά- το λέει και ο τίτλος της ανάρτησης. Γράφω ελάχιστα, αλλά ταυτόχρονα επεξεργάζομαι διάφορες ιδέες για ένα βιβλίο που κυοφορώ στο μυαλό μου (κλεμμένη φράση από τον Νίτσε). Ετοιμάζομαι και για διακοπές, εκτός απροόπτου κάμπινγκ στη μακρινή λακωνική Μάνη. Ετοιμάζομαι και για άλλα μεγαλεπήβολα σχέδια που από Σεπτέμβριο περιλαμβάνουν πολλές σελίδες για άλλες σελίδες. Από χθες διαβάζω επιτέλους το "Όταν έκλαψε ο Νίτσε" και έχω απορροφηθεί απόλυτα στον κόσμο της θεραπευτικής ψυχολογίας. Τα μυθιστορήματα που διαβάζω συνήθως τα κατατάσσω σε τρεις κατηγορίες. Αυτά που θα ήθελα να έχω γράψει, αυτά που θα μπορούσα να έχω γράψει και αυτά που δεν θα ήθελα να έχω γράψει. Προφανώς το βιβλίο του Γιάλομ ανήκει στην πρώτη και ίσως θα πρέπει να εφεύρω και μία καινούργια, υψηλότερα βαθμίδα για να το τοποθετήσω. Στον αντίποδα οφείλω να κατατάξω το "12", ένα μυθιστόρημα που έγραψαν δώδεκα διαφορετικοί συγγραφείς και κυκλοφόρησε φέτος από Εμπειρία Εκδοτική. Πολλές αδυναμίες, αλλά περισσότερα θα γράψω σε επόμενη ανάρτηση. Σπάνια παρουσιάζω ποίηση, αλλά σήμερα έχω μια καλή αφορμή για να ρίξω όμορφες λέξεις στην καθημερινότητά σας. Μόλις κυκλοφόρησε η ποιητική συλλογή της Άννας Νιαράκη με τίτλο "Τετράδιο Πειραμάτων", από τις εκδόσεις Χαραμάδα. Η Άννα είναι ένας υπέροχος άνθρωπος και τα ποιήματά της υπόσχομαι ότι θα σας κρατήσουν τέλεια συντροφιά. Μια πρώτη επαφή με την Άννα μπορείτε να κάνετε διαβάζοντας το ιστολόγιό της, την "Αντι-ποίηση", όπου θα βρείτε αναρτημένα και πολλά απ' τα ποιήματά της. Θα επανέλθω αφού ζητήσω απ' την ίδια να μας μιλήσει λίγο για τον εαυτό της και τα πνευματικά τέκνα της.
Καλοκαιρινό Bookmarks για όσους κουβαλάνε e-readers στην παραλία. Τι έχουμε στην ύλη; Κούντερα, Ποδόσφαιρο, muzine, ποίηση από Άννα Νιαράκη, συνέντευξη του Λευτέρη Σακκά, μια βόλτα σε ιστολόγια, σούπερ ήρωες από Νόρα Δημοπούλου, έναν σελιδοδείκτη μυρμήγκι, ημερολόγιο ανάγνωσης και ευανάγνωστα από Χαράλαμπο Γιαννακόπουλο, ένα αφιέρωμα στον Dean Koontz, γνώμη τεσσάρων γνωστών εκδοτών για την κρίση, κριτικές για ελληνική και ξένη λογοτεχνία, bookΜarx, μια βόλτα στην Κωνσταντινούπολη, bookcrossing, προτάσεις από το poema και καλοκαιρινή ατζέντα για βιβλιοφιλικές περιπέτειες. Μην περιμένετε καθόλου, διαβάστε το πριν εξαντληθεί (σχήμα λόγου). Ακολουθεί το editorial που έγραψα κατά τη διάρκεις του μουντιάλ.
Ο Μίλαν ο Κούντερα ή της Μίλαν ο Χούντελαρ;
Καλοκαίρι και ο λίβας σε συνδυασμό με το μουντιάλ δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για αναγνώσεις. Εδώ και δέκα μέρες προσπαθώ να τελειώσω το «Λαμπρό Φεγγάρι» της Λίαν Χερν και στέκεται αδύνατο. Μία παίζει η Βραζιλία, μία ο Μέσι, μία τα λιοντάρια της Αγγλίας (ας μην τα απαξιώνουμε- τουλάχιστον δεν είναι τόσο χάλια όσο οι Γάλλοι), το μάτι συνέχεια γλιστράει προς τη Νότιο Αφρική. Και μετά το σφύριγμα της λήξης ξεκινάει να κάνει ζέστη, βγαίνεις από το σπίτι και νομίζεις ότι κάποιος έχει ξεχάσει ανοιχτό το φούρνο. Άρα οφείλεις να κατευθυνθείς προς την παραλία, να παίξεις εκνευριστικές ρακέτες και να βυθιστείς στην πλημμυρίδα. Και αργά το βράδυ που νομίζεις ότι μπορείς να αναζητήσεις λίγη γαλήνη στις σελίδες του Κούντερα, έρχονται τα πάρτυ και τα ποτά να αποτελειώσουν οποιαδήποτε λογοτεχνική διάθεση. Μέσα σε αυτό το κλίμα πώς μπορεί κάποιος να τελειώσει το βιβλίο του; Μπορείτε εσείς να συγκεντρωθείτε μετά τη δεύτερη τεκίλα ή όταν οι βουβουζέλες ηχούν θριαμβευτικά για τα γκολ του Χούντελαρ; Κι όμως. Είτε στην παραλία, είτε στο ημίχρονο απ’ τους αγώνες υπάρχει χρόνος για βιβλία (σε πάρτυ καλύτερα μην πάτε με βιβλίο, trust me on this one). Έρχομαι λοιπόν να κάνω προτάσεις που θα σας λύσουν τα χέρια, γιατί -ας μην κρυβόμαστε- στην παραλία ειδικά, το βιβλίο είναι ξεκάθαρα στιλιστική επιλογή. Καλό το «Βιβλίο του Γέλιου και της Λήθης» του Μίλαν, αλλά κανείς απ’ την παρέα σας δεν θα εντυπωσιαστεί ιδιαίτερα αν το κουβαλήσετε μαζί με τα βατραχοπέδιλα. Κάποτε ήταν της μόδας ο Κώδικας (ομπρέλα και Ντα Βίντσι), φέτος έχει έρθει η ώρα να δημιουργήσετε δικό σας ρεύμα. Πρώτη επιλογή: «Ψάχνοντας για Κοχύλια» της Ρόζαμουντ Πίλτσερ. Ο τίτλος τα λέει όλα. Αντί να τσαλαβουτάτε στην αμμουδιά για κοχύλια, εσείς θα τα αναζητάτε στις σελίδες του βιβλίου. Πάντως πέρα από το αστείο, το συγκεκριμένο βιβλίο σας το συστήνω ανεπιφύλακτα, είναι ένα από τα καλύτερα που έχω διαβάσει. Αναπληρωματική επιλογή: «Ο Γέρος και η Θάλασσα». Ναι, του παλιόφιλου Έρνεστ Χέμινγουει. Εκτός από τα λογοπαίγνια που μπορείτε να δημιουργήσετε με τον τίτλο, η νουβέλα είναι μικρή, ευκολοδιάβαστη και θα σας ανοίξει την όρεξη για ψάρια. Για την ακρίβεια και εγώ σε παραλία τη διάβασα- μόνο μειονέκτημα ότι δεν προσφέρει μεγάλη σκιά. Αν όμως πραγματικά βαριέστε και σας πιάνει πονοκέφαλος με το διάβασμα, πάρτε το μαζί σας και προσποιηθείτε ότι το ξεφυλλίζετε. Αν σας ρωτήσουν για την υπόθεση κανένα πρόβλημα: Ένας γέρος ψαράς έχει πολλές μέρες να πιάσει ψάρια. Πιάνει ένα μεγάλο αλλά του το τρώνε οι καρχαρίες. Αυτά. Αν τώρα βλέπετε αγώνα έξω με φίλους, υπάρχει μια αξιοπρεπής επιλογή για το ημίχρονο ή το pregame. «Ο τυχερός αριθμός του Δόκτορος Μπου και άλλα καλοκαιρινά παραμύθια», του Λένου Χρηστίδη. Παρανοϊκό περιτύλιγμα για τέσσερα εξωφρενικά αστεία διηγήματα που περιλαμβάνουν και έναν ερασιτεχνικό αγώνα ποδοσφαίρου. Απλές, καθημερινές καλοκαιρινές ιστορίες ενός απλού, καθημερινού καλοκαιριού. Και αυτό από τα αγαπημένα μου. Πρέπει να κλείσω απότομα. Οι Οράνιε πατάνε το χορτάρι.
